Fiskus zaczeka, gdy dasz gwarancję zapłaty

Do końca 2008 r. decyzja podatkowa wydana przez organ pierwszej instancji (tj. naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celnego lub dyrektora urzędu kontroli skarbowej) była natychmiast wykonalna. Niezależnie zatem od jej poprawności i zgodności z prawem podatnik zobowiązany był do zapłaty wykazanego w niej podatku nawet wtedy, gdy wniósł odwołanie.

Jedną z metod wyłączenia natychmiastowej wykonalności było złożenie zabezpieczenia. Jednakże praktyka pokazywała, że mimo wniosków podatników organy podatkowe preferowały samodzielne ustanawianie zabezpieczeń, które często prowadziły do znacznych trudności finansowych przedsiębiorców.

[srodtytul]Nowe uprawnienie[/srodtytul]

Nowelizacja przepisów ordynacji podatkowej wprowadziła zawieszenie wykonalności decyzji podatkowych aż do dnia ich rozpatrzenia przez organ odwoławczy. Obecnie zabezpieczenie może pomóc w sytuacji, gdy chcemy złożyć skargę do sądu administracyjnego.

[b]Zgodnie z nowymi przepisami, decyzja zaskarżona do sądu administracyjnego nie podlega wykonaniu, jeżeli kwota zaległości podatkowej została zabezpieczona.[/b]

[b]Przedsiębiorca ma możliwość złożenia wniosku zarówno po wydaniu decyzji, jak też po wszczęciu postępowania zabezpieczającego z urzędu.[/b] Ma też uprawnienie do zaskarżenia odmowy przyjęcia zabezpieczenia. Pamiętajmy też, że teraz nie można ustanowić zabezpieczenia z urzędu, dopóki zażalenie podatnika nie zostanie rozpatrzone. Istotne jest również to, że brak ustosunkowania się przez organ podatkowy w terminie 14 dni do wniosku podatnika wstrzymuje wykonanie decyzji z mocy prawa.

[srodtytul]Dobrowolne albo z urzędu[/srodtytul]

Dotychczasowe przepisy dotyczące procedury ustanawiania zabezpieczenia również uległy zmianie. Podobnie jak do końca 2008 r. zabezpieczenie może ustanowić organ podatkowy na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub może przyjąć wniosek podatnika o zabezpieczeniu. Nowelizacja ordynacji wprowadza priorytet dobrowolnego zabezpieczenia składanego przez podatnika przed zabezpieczeniem z urzędu. Reguluje to art. 33d § 3 ordynacji podatkowej. Zgodnie z nim złożenie przez podatnika wniosku o zabezpieczenie w trybie przepisów ordynacji uniemożliwia dokonanie zabezpieczenia przez organ, chyba że wydano postanowienie o odmowie przyjęcia zabezpieczenia podatnika.

Nowością jest wskazanie, że po ustanowieniu zabezpieczenia w trybie przepisów egzekucyjnych zakres tego zabezpieczenia uchyla się lub zmienia w części przyjętego zabezpieczenia na wniosek. Wniosek taki można złożyć również po rozpoczęciu przez organ podatkowy czynności związanych z zabezpieczeniem z urzędu.

[srodtytul]Urząd już nie odmówi[/srodtytul]

Przy inicjatywie podatników organy podatkowe nie mają swobody w podjęciu decyzji o przyjęciu zabezpieczenia. Jeżeli wniosek jest poprawny i wskazuje zabezpieczenie przewidziane w przepisach prawa, organ podatkowy nie może odmówić jego przyjęcia. Ponadto [b]w razie braków formalnych wniosku organ podatkowy ma obowiązek wezwać podatnika do ich uzupełnienia.[/b] Dopiero brak uzupełnienia i związane z tym pozostawienie wniosku bez rozpoznania uprawnia organy podatkowe do dokonania zabezpieczenia z urzędu.

Zmienione przepisy, rozszerzając uprawnienia podatników, powinny się przyczynić do zmniejszenia ryzyka podatkowego związanego z wydaniem niekorzystnych dla podatników decyzji. Dotyczy to szczególnie tych obszarów, w których stanowiska organów podatkowych istotnie różnią się od wypracowanej już linii orzecznictwa sądowego.

[ramka][b]W czym mogą wybierać przedsiębiorcy[/b]

Formy zabezpieczenia wykonania decyzji podatkowej to:

- gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa;

- poręczenie banku;

- weksel z poręczeniem wekslowym banku;

- czek potwierdzonego przez krajowy bank wystawcy czeku;

- zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski – według ich wartości nominalnej;

- uznanie kwoty na rachunku depozytowym organu podatkowego;

- pisemne, nieodwołalne upoważnienie organu podatkowego,

potwierdzone przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, do wyłącznego dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku lokaty terminowej. [/ramka]