Kompensata (czyli inaczej potrącenie) stanowi jedną z form zapłaty. Zgodnie z kodeksem cywilnym (k.c.) następuje ona w drodze umorzenia wzajemnych wierzytelności poprzez zaliczenie. W efekcie tego obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.
Zasady przeprowadzania kompensaty określa art. 498 k.c. Przepis ten mówi, że skuteczne dokonanie kompensaty wymaga spełnienia kilku warunków. Chodzi o to, aby:
Kompensata wierzytelności powoduje, że umarzają się one do wysokości wierzytelności niższej. A to oznacza, że część wierzytelności nierozliczona na skutek kompensaty powinna być rozliczona w drodze zapłaty. Kompensata możliwa jest również w wyniku umowy zawartej między wierzycielem i dłużnikiem.
Kompensowane mogą być nie tylko wierzytelności w złotówkach, ale również w walutach obcych. Wierzytelności te wycenia się po niższym kursie waluty, według którego należność lub zobowiązanie było wycenione w momencie powstania. Aby zatem przeprowadzić kompensatę wierzytelności w walutach obcych, stosujemy kursy historyczne. Powstałe w wyniku kompensaty różnice zaliczamy odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych.
Firma ma nieuregulowane rozrachunki z kontrahentem zagranicznym. W ramach rozrachunków są:
