Wspólnicy spółek komandytowo-akcyjnych mogą wybrać podatek liniowy

Zasady funkcjonowania spółek komandytowo-akcyjnych określają art. 125 – 150 kodeksu spółek handlowych (k.s.h.). Zgodnie z nimi spółką komandytowo-akcyjną jest spółka osobowa, nieposiadająca osobowości prawnej, łącząca elementy spółki komandytowej i akcyjnej. Komplementariusze odpowiadają wobec wierzycieli za zobowiązania spółki bez ograniczenia, akcjonariusze nie odpowiadają za nie. Ci ostatni uczestniczą w spółce przez wkład kapitałowy, za który otrzymują akcje. Komplementariuszami i akcjonariuszami mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i prawne.

Spółka komandytowo-akcyjna nie jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Opodatkowaniu podlegają na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej ustawa o PIT) jej wspólnicy – zarówno komplementariusze, jak i akcjonariusze. Wspólnicy spółki komandytowo-akcyjnej podlegają zatem opodatkowaniu na takich samych zasadach jak wspólnicy innych spółek osobowych.

Dochód uzyskany z udziału w spółce komandytowo-akcyjnej komplementariusze i akcjonariusze powinni ustalać proporcjonalnie do posiadanych udziałów w zyskach spółki, o czym mówi art. 147 § 1 k.s.h., chyba że statut będzie stanowił inaczej. Na podstawie art. 8 ustawy o PIT przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną u każdego wspólnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku. Zasady te stosuje się odpowiednio do:

-Rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat,

-Ulg podatkowych związanych z prowadzoną działalnością w formie spółki niebędącej osobą prawną.

W praktyce ustalenie dochodu wspólników przeprowadzane jest w pierwszej kolejności poprzez obliczanie dochodu dla całej spółki na podstawie ksiąg rachunkowych. Dopiero potem przeprowadzany jest rozdział tak ustalonego dochodu spółki pomiędzy poszczególnych wspólników, stosownie do przysługującego im udziału w zyskach (stratach). W znaczeniu prawnym osiąga przychody i ponosi koszty związane z funkcjonowaniem spółki wspólnik, w praktyce natomiast to spółka osiąga przychody i ponosi określone wydatki.

Dochody uzyskiwane przez wspólników są traktowane jako dochody z prowadzenia działalności gospodarczej. Wspólnicy mogą być opodatkowani na zasadach ogólnych lub też wybrać opodatkowanie 19-proc. podatkiem liniowym. Na możliwość taką wskazywał Urząd Skarbowy Warszawa-Targówek.

Spółka komandytowo-akcyjna jako spółka handlowa ma obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych. Wysokość dochodu ustala zatem w sposób przewidziany w art. 24 ust. 1 ustawy o PIT. Przepis ten mówi, że u podatników, którzy zgodnie z obowiązującymi ich zasadami rachunkowości sporządzają sprawozdanie finansowe, za dochód z działalności gospodarczej uważa się dochód wykazany na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg, zmniejszony o dochody wolne od podatku i zwiększony o wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów, zaliczone uprzednio w ciężar kosztów podatkowych.

Zarówno do komplementariuszy, jak i akcjonariuszy ma zastosowanie art. 44 ustawy o PIT. Przepis ten mówi, że komplementariusze i akcjonariusze mają obowiązek wpłacać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy. Zaliczki powinny być obliczone według zasad określonych w art. 44 ust. 3 ustawy i zapłacone do 20 dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Zaliczkę za grudzień należy uiścić do 20 grudnia roku podatkowego w wysokości należnej za listopad.

Dochody (straty) uzyskane w roku podatkowym komplementariusze i akcjonariusze wykazują w zeznaniach podatkowych składanych we właściwym urzędzie skarbowym w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

W praktyce często pojawiają się liczne wątpliwości. Dotyczą one m.in. tego, czy wniesienie aportu do spółki komandytowo-akcyjnej powoduje powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT za przychody z kapitałów pieniężnych uznaje nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny. Ze względu na to że spółka komandytowo-akcyjna została zaliczona do spółek osobowych, wniesienie wkładu nie powinno skutkować powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Wartość początkową aportu wspólnicy ustalają na dzień jego wniesienia, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie może ona być wyższa niż wartość rynkowa z dnia wniesienia wkładu.

Przychody ze zbycia aktywów wniesionych do spółki komandytowo-akcyjnej należy przyporządkować wspólnikowi proporcjonalnie do jego udziału w zysku. Koszty uzyskania przychodów dla celów tej transakcji ustala się według wartości, w jakiej wyceniono wkład w statucie spółki.

Ze względu na osobowy charakter spółki komandytowo-akcyjnej wszelkie przychody udziałowców spółki uzyskane w wyniku umorzenia ich akcji w drodze nabycia przez spółkę są wolne od podatku. Zwolnienie przysługuje do wysokości wniesionego przez nich wkładu do spółki (art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT).

W razie wystąpienia wspólnika ze spółki pojawi się obowiązek rozliczenia udziału kapitałowego wspólnika. Mówi o tym art. 65 k.s.h. W tym celu niezbędne jest sporządzenie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość majątku spółki. Tak obliczony udział kapitałowy powinien być wypłacony wspólnikowi w pieniądzu, a rzeczy wniesione – zwrócone w naturze. Zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych będzie tylko przychód ze zwróconych wkładów i to tylko w wysokości równej wartości wniesionych wkładów.

Czy akcjonariusz spółki komandytowo-akcyjnej może wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności 19-proc. stawką liniową?

Zdaniem Urzędu Skarbowego Warszawa-Targówek nie ma przeszkód, aby z opodatkowania według stawki 19 proc. skorzystali podatnicy będący wspólnikami spółek niemających osobowości prawnej (zarówno spółki cywilnej, jak i spółki prawa handlowego). Spółki te nie posiadają statusu podatnika – podatnikami są wspólnicy tych spółek.