Jak udokumentować nieściągalność wierzytelności

Sąd wskazał, że należało wnieść o interpretację art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT, na podstawie którego wystarczające dla udokumentowania nieściągalności byłoby sporządzenie stosownego protokołu. Wskutek braku informacji o ewentualnych poręczycielach nie można było uznać stanowiska banku za prawidłowe.

W praktyce przyjęło się, że gdy mamy kilka nieściągalnych wierzytelności względem jednego kontrahenta, wystarczy, że posiadamy postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do części z nich. Dokument taki dowodzi bowiem nieściągalności także pozostałych wierzytelności względem tego kontrahenta.

W omawianej sprawie dla oceny możliwości zaliczenia nieściągalnych wierzytelności do kosztów podatkowych istotne okazało się zabezpieczenie tej wierzytelności. Sąd potwierdził stanowisko organów skarbowych, które uznały, że w wypadku wierzytelności zabezpieczonych nieściągalność oznacza niemożność zaspokojenia wierzyciela z majątku dłużnika, w tym także dłużnika solidarnego - np. poręczyciela. W związku z tym, aby daną wierzytelność ostatecznie uznać za nieściągalną, należy podjąć wszelkie czynności prowadzące do wyegzekwowania jej zarówno od dłużnika - kredytobiorcy (pożyczkobiorcy), jak też od dłużnika solidarnego (poręczyciela). Gdy nie udokumentujemy braku możliwości wyegzekwowania wierzytelności od dłużnika solidarnego (poręczyciela), zachodzi domniemanie, że dochodzenie wierzytelności w mniejszym lub większym zakresie jest nadal możliwe i nadal można ją odzyskać.

Niemniej warto zauważyć, że sąd przypomniał o innym sposobie udokumentowania nieściągalności wierzytelności - protokole stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe lub wyższe od jej kwoty. Mógłby on mieć ewentualne zastosowanie w razie wysokich kosztów egzekwowania należności z ustanowionych zabezpieczeń.