Przekonała się o tym spółka, która budowała pawilon handlowy. Nieznani sprawcy skradli jej część metalowej konstrukcji. Spółka wyceniła ją na 60 000 zł i zaliczyła stratę do kosztów. Ale urząd uznał, że nie zabezpieczyła należycie inwestycji. Powołał się na zeznania świadków i opinię biegłego, który stwierdził, że na placu budowy widoczna była "ciągła penetracja ludzi, a nawet pojazdów samochodowych". Zdaniem organów podatkowych kosztem są tylko te straty, które są "normalnym, chociaż niechcianym następstwem działania w danej branży".
Spółka walczyła do końca, ale zarówno WSA w Poznaniu (wyrok z 3 listopada 2005 r., ISA/Po 2591/03), jak i NSA (wyrok z 16 marca br., II FSK 417/06) przyznały rację fiskusowi.
To przestroga dla podatników. Muszą pamiętać, że jeśli chcą zaliczyć stratę do kosztów, to nie może ona być konsekwencją ich zaniedbań. Sądy wielokrotnie to podkreślały, zarówno w wyrokach dotyczących szkód w majątku trwałym, jak i obrotowym. Przykładowo WSA w Warszawie w wyroku z 9 września 2004 r. (III SA/Wa 1713/03) stwierdził, że jeśli nie wiadomo, w jakich okolicznościach 1/5 towarów zniknęła z magazynu, podatnik nie może zaliczyć straty do kosztów podatkowych. Z kolei NSA w wyroku z 14 marca 2000 r. (III SA 1095/99) zauważył: "nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów braki w środkach obrotowych zawinione przez podatnika (brak nadzoru nad magazynem, niepodjęcie próby przypisania odpowiedzialności za braki konkretnym osobom)". Także w wyroku NSA z 18 maja 2000 r. (ISA/Gd182/98) czytamy: "Spółka nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów straty wywołanej tylko i wyłącznie z jej winy, a wynikającej z tego rodzaju zaniedbań, których racjonalnie działający podmiot gospodarczy nie popełniłby".
Przedsiębiorca powinien też pamiętać o udokumentowaniu szkody. Zwróciło na to uwagę Ministerstwo Finansów w piśmie z 16 czerwca 1998 r. (PO 2/AŁ-0400/98), w którym czytamy: "W przypadku gdy poniesiona strata dotyczy składnika majątku trwałego, podatnik jest obowiązany?
1) po stwierdzeniu powstania straty w wyniku np. kradzieży składników majątku trwałego lub innego zdarzenia sporządzić stosowny dowód księgowy określający wielkość straty na podstawie danych wynikających z ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych do wysokości wartości netto, tj. wartości początkowej pomniejszonej o dokonane odpisy amortyzacyjne, i zaliczyć w ciężar kosztów w roku, w którym wystąpiła strata,
