Pracownik się uczy, ale co z podatkiem

Pracodawca pokrywa pracownikom koszty:

- kursów o czasie trwania krótszym niż 30 godzin zajęć edukacyjnych,

- egzaminu na uzyskanie certyfikatu z języka obcego.

Ponieważ wszystkie te formy nie są dziś uznawane za pozaszkolne formy kształcenia, więc dopłaty do nich są opodatkowane.

Ale na tym rzecz się nie kończy, ważne jest jeszcze to, o jakie konkretnie świadczenia chodzi.

Niektóre świadczenia pracownik podnoszący kwalifikacje zawodowe i wykształcenie ogólne czasami musi, a czasami tylko może otrzymać. Tu nadal stosujemy przepisy częściowo uchylonego rozporządzenia z 12 października 1993 r.

Pracownikowi, który dokształca się w szkole na podstawie skierowania, przysługuje (§ 4 rozporządzenia z 1993 r.):

- płatny urlop szkoleniowy,

- płatne zwolnienie z części dnia pracy.

Zakład pracy może też przyznać takiemu pracownikowi dodatkowe świadczenia, a w szczególności:

- zwrócić koszty przejazdu, zakwaterowania i wyżywienia na zasadach obowiązujących przy podróżach służbowych na obszarze kraju, jeśli nauka odbywa się w innej miejscowości niż miejsce zamieszkania i miejsce pracy pracownika,

- pokryć koszty podręczników i innych materiałów szkoleniowych,

- pokryć opłaty za naukę, pobierane przez szkołę,

- udzielić dodatkowego urlopu szkoleniowego.

Natomiast pracownikowi, który dokształca się w szkole bez skierowania, pracodawca może (§ 5 rozporządzenia z 1993 r.):

- udzielić bezpłatnego urlopu i zwolnienia z części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia,

- zwrócić koszty przejazdu, zakwaterowania i wyżywienia na zasadach obowiązujących przy podróżach służbowych na obszarze kraju, jeśli nauka odbywa się w innej miejscowości niż miejsce zamieszkania i miejsce pracy pracownika,

- pokryć koszty podręczników i innych materiałów szkoleniowych,

- pokryć opłaty za naukę, pobierane przez szkołę.

Niezależnie od tego, czy pracownik dokształca się w szkole na podstawie skierowania z zakładu pracy, czy bez niego, zwolnione od podatku są:

- zwrot kosztów przejazdu, zakwaterowania i wyżywienia na zasadach obowiązujących przy podróżach służbowych na obszarze kraju, jeśli nauka odbywa się w innej miejscowości niż miejsce zamieszkania i miejsce pracy pracownika,

- pokrycie kosztów podręczników i innych materiałów szkoleniowych,

- pokrycie opłat za naukę, pobieranych przez szkołę. Nie jest wolne od podatku wynagrodzenie za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnień z części dnia pracy, bo te art. 21 ust. 1 pkt 90 updof wyraźnie wyłącza ze zwolnienia.

Potwierdza to pismo Urzędu Skarbowego w Staszowie z 19 lipca2006 r. (nr PD/415-13/06).

Jeśli pracownik podnosi kwalifikacje w formach pozaszkolnych, na podstawie skierowania zakładu pracy, to przysługuje mu (§ 9 ust. 1 rozporządzenia z 1993 r.):

- zwrot kosztów uczestnictwa, w tym kosztów zakwaterowania, wyżywienia i przejazdu,

- płatny urlop szkoleniowy na udział w obowiązkowych zajęciach,

- płatne zwolnienie z części dnia pracy.

Natomiast pracownikowi podejmującemu naukę w formach pozaszkolnych bez skierowania może być udzielony tylko urlop bezpłatny i zwolnienie z części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia (§ 11 rozporządzenia z 1993 r.).

Zwolniony od podatku jest tylko zwrot kosztów uczestnictwa w formach pozaszkolnych, w których pracownik uczestniczy na podstawie skierowania zakładu pracy (w tym zwrot kosztów zakwaterowania, wyżywienia i przejazdu). Natomiast nie są wolne od podatku świadczenia przyznane pracownikowi dokształcającemu się w formach pozaszkolnych bez skierowania. Dlaczego? Bo w świetle obowiązujących przepisów może być mu udzielony tylko urlop bezpłatny i zwolnienie z części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia. Wszelkie inne świadczenia nie byłyby - jak mówi art. 21 ust. 1 pkt 90 updof - przyznane zgodnie z odrębnymi przepisami.

Potwierdza to również Urząd Skarbowy w Staszowie w piśmie z 19 lipca 2006 r. (nr PD/415-13/06).

Na pewno dziś nie ma już ich na liście form pozaszkolnych. Czyżby oznaczało to, że dofinansowanie do nich jest opodatkowane? Moim zdaniem wszystko zależy od tego, kto je organizuje. Jak informuje Ewa Kafarska, rzeczniczka prasowa Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, studia podyplomowe mogą prowadzić:

- wszystkie jednostki mające status uczelni wyższej,

- placówki naukowe Państwowej Akademii Nauk,

- wszystkie jednostki badawczo-rozwojowe (tzw. OBR).

Moim zdaniem, jeśli studia podyplomowe są prowadzone przez uczelnię wyższą, to wprawdzie nie są one już wymienione na liście pozaszkolnych form dokształcania, ale są nadal formą szkolną. Skoro tak, to dofinansowanie do studiów podyplomowych jest zwolnione od podatku, tak jak dofinansowanie do każdej innej szkolnej formy dokształcania.

Problem jest ze studiami podyplomowymi prowadzonymi przez placówki naukowe PAN i OBR. Jeśli istotnie uznać, że podmioty te nie mają statusu szkoły wyższej, to kształcenie się w nich nie będzie ani szkolną, ani pozaszkolną formą dokształcania. A to oznaczałoby, że dofinansowanie do studiów podyplomowych w tych jednostkach nie jest zwolnione od podatku. Tak właśnie interpretują to: Drugi Urząd Skarbowy w Kielcach (pismo z 19 września 2006 r., nr OG-005/123/2006/PD II/415-56/06) i Urząd Skarbowy w Staszowie (pismo z 19 lipca 2006 r., nr PD/41513/06). Trzeba jednak podkreślić, że urzędy te w ogóle nie zajęły się dociekaniem, kto te studia prowadzi.