Przychód ma ten, kto bierze w użyczenie

[b]Spółka z o.o. chce użyć mi samochód bezpłatnie na potrzeby prowadzonej przeze mnie działalności gospodarczej. Jakie konsekwencje podatkowe są po stronie spółki, a jakie po stronie osoby prowadzącej działalność gospodarczą? Jak wygląda sprawa kosztów po stronie użyczającego, a jak po stronie biorącego w użyczenie?[/b]

W myśl art. 710 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=86F27ADE2102E1D67842E76D535F1BD1?id=70928]kodeksu cywilnego[/link] przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.

Oddanie rzeczy (w tym wypadku samochodu) w bezpłatne używanie (art. 710 kodeksu cywilnego) nie powoduje powstania przychodu z działalności gospodarczej u użyczającego (spółki z o.o.).

Jeżeli jednak użyczony samochód jest środkiem trwałym spółki, wówczas spółka nie może zaliczać do kosztów uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych naliczanych za miesiące, w których oddała auto do nieodpłatnego używania (art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c ustawy o CIT). 

Użyczenie nie będzie opodatkowane VAT, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki wymienione w art. 8 ust. 2 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=17D1F175CBC1000681743E9D550EDE8C?n=1&id=172827&wid=337454]ustawy o VAT[/link]:

- użyczenie nie jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa przez spółkę,

- spółce przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o naliczony przy nabyciu tego auta.

Biorąc samochód w użyczenie, czytelnik uzyskuje nieodpłatne świadczenie. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przychodem jest m.in. wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Wartość pieniężną takiego świadczenia ustala się na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia (art. 11 ust. 2a pkt 4 ustawy o PIT). Tak ustalona wartość będzie podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. 

Czytelnik nie ma kosztów uzyskania przychodu z tytułu samego użyczenia, ponieważ jest ono z założenia bezpłatne i nie może się wiązać z jakimkolwiek świadczeniem wzajemnym. Gdyby czytelnik miał z tego tytułu jakieś zobowiązania wobec spółki, wówczas nie moglibyśmy mówić o użyczeniu.

Czytelnik nie może też amortyzować użyczonego mu auta, ponieważ nie jest jego właścicielem ani współwłaścicielem. Może jedynie wrzucać w koszty wydatki na jego eksploatację, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT.