Reklama

Biznesowej porażki podatek nie osłodzi - NSA o przymusowym umorzeniu obligacji

Podatnik, który stracił przez to, że obligacje banku objętego przymusową restrukturyzacją zostały umorzone bezpłatnie, nie rozliczy też nic w koszty.
Biznesowej porażki podatek nie osłodzi - NSA o przymusowym umorzeniu obligacji

Foto: Adobe Stock

Tak wynika ze środowego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który potwierdza stanowisko niekorzystne dla podatników „poszkodowanych” przymusowym umorzeniem obligacji.

Wymuszona strata

Sprawa dotyczyła podatniczki, która padła ofiarą przymusowej restrukturyzacji jednego z polskich banków. We wniosku o interpretację tłumaczyła, że w 2019 r. została obdarowana jego obligacjami o równowartości miliona złotych. Część z nich została wniesiona do spółki, a pozostała przymusowo, tj. bez wypłaty wynagrodzenia, umorzona decyzją Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG). Miało to związek z wszczęciem przymusowej restrukturyzacji banku. Kobieta zapytała, czy ma prawo rozliczyć stratę powstałą w wyniku tego przymusowego umorzenia. Sama była przekonana, że kosztem powinna być kwota, jaką darczyńca wydał na nabycie obligacji.

Fiskus tego stanowiska nie potwierdził. Zauważył, że w sprawie nie doszło do realizacji roszczeń obligatariusza. Podatniczka nie dokonała też odpłatnego zbycia obligacji. W konsekwencji nie uzyskała z nich żadnych przychodów, bo zostały nieodpłatnie umorzone. W ocenie fiskusa ustawodawca nie przewidział możliwości rozliczenia takiej „straty” jako kosztu, zwłaszcza w art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT.

Fiskus tłumaczył, że „negatywne konsekwencje” przymusowego umorzenia obligacji bez wynagrodzenia mają dla podatniczki głównie wymiar ekonomiczny, ale nie podatkowy. A celem prawa podatkowego nie jest niwelowanie niekorzystnych skutków wszelkich ryzyk gospodarczych. Niemniej podkreślił, że samo nieodpłatne umorzenie obligacji nie wywołuje jakichkolwiek skutków podatkowych, nie jest źródłem przychodu ani powstania obowiązku w PIT. Kobieta zaskarżyła interpretację, ale przegrała. Najpierw racji nie przyznał jej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Reklama
Reklama

Analogii nie będzie

Ostatecznie na rozliczenie kosztów przez analogię z art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT zgody nie dał też NSA. Jego zdaniem w razie umorzenia obligacji w wyniku przymusowej restrukturyzacji banków nie dochodzi do żadnej z czynności, które są objęte ustawą o PIT. Ta mówi bowiem, że taki obowiązek powstaje w przypadku odpłatnego zbycia, czyli transakcji między dwiema osobami i za odpłatnością. A podatniczka żadnych pieniędzy nie otrzymała.

Sąd zgodził się, że skarżąca jest w pewien sposób pokrzywdzona, bo ani nie uzyskała dochodów z obligacji, ani nie odzyska poniesionych na ich zakup kosztów. Jak jednak tłumaczyła sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, nie każda czynność, decyzja biznesowa o inwestycji kapitałowej podatnika muszą być zrównoważone czy w pełni zrekompensowane przez prawo podatkowe. Wyrok jest prawomocny.

Sygnatura akt: II FSK 402/22

Opinia dla „Rzeczpospolitej”
Robert Krasnodębski, radca prawny, doradca podatkowy, partner w kancelarii Rymarz Zdort

Strata jest rachunkowym efektem porównania uzyskanych przez podatnika przychodów oraz związanych z nimi kosztów, w danym okresie rozliczeniowym, z określonego źródła. I sąd musiał rozstrzygnąć, czy brak przychodów na skutek przymusowego umorzenia obligacji nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu straty, efektywnie w wysokości poniesionych kosztów. Odpowiedź na to pytanie okazała się negatywna, bo w ocenie sądu ustawa o PIT na to nie pozwala. Odwoływanie się do analogii, gdy podatnik dokonuje zbycia papierów wartościowych, słusznie nie znalazło uznania. Dopuszczenie do wnioskowania per analogiam z jednej strony niesie bowiem ryzyko zastępowania przez interpretatora ustawodawcy podatkowego, z drugiej zaś – teoretycznie zakładając dopuszczalność stosowania tej metody na „korzyść” podatnika – otwiera pole do dyskusji, co w danej sytuacji jest tą korzyścią.



Podatki
APA: uprzednie porozumienia cenowe narzędziem odliczania kosztów
Materiał Promocyjny
Nowy luksus zaczyna się od rozmowy. Byliśmy w showroomie EXLANTIX w Warszawie
Materiał Promocyjny
Rekordy sprzedaży i większy magazyn w Duchnicach
Podatki
Podatek u źródła trochę łagodniejszy
Podatki
NSA: ulga na złe długi nie narusza prawa unijnego
Materiał Promocyjny
Arabia Saudyjska. W krainie gościnności
Podatki
Ulga na złe długi: kończą się terminy na odzyskanie VAT
Materiał Promocyjny
Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama