Klauzula orzekania na korzyść podatnika już finiszuje. Uchwalił ją Sejm i trafiła do Senatu. Ma obowiązywać od 1 stycznia 2016 r.
„Czy stosować się ją będzie dopiero do spraw wszczętych w nowym roku? Brak przepisów przejściowych na to wskazuje" – czytamy na jednym z forów podatkowych.
– Jest ryzyko, że urzędnicy mogą tak zrozumieć nowe przepisy – mówi doradca podatkowy Tomasz Piekielnik. – Uważam jednak, że klauzula rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika powinna dotyczyć także wszystkich spraw rozpoczętych przed 1 stycznia 2016 r. Mimo że nowelizacja nie wprowadza przepisów przejściowych w tej kwestii.
Nowe prawo działa wprost
– Dodawanie takich przepisów byłoby dmuchaniem na zimne, ponieważ zgodnie z ogólnymi zasadami przy ich braku nowe regulacje dotyczące postępowania stosuje się od dnia, w którym wchodzą w życie – tłumaczy Gerard Dźwigała, radca prawny i doradca podatkowy w kancelarii Dźwigała, Ratajczak i Wspólnicy. – Jeśli więc sprawa jest w toku, podatnik może po 1 stycznia 2016 r. żądać, aby wątpliwości rozstrzygnięto na jego korzyść.
Gdy kontrowersje są od lat
– Załóżmy, że przedsiębiorca zaliczył do kosztów uzyskania przychodów wydatki na świąteczne prezenty dla kontrahentów – mówi Tomasz Piekielnik. – Urząd skarbowy wydał w grudniu decyzję, w której stwierdził, że są to wyłączone z kosztów wydatki na reprezentację (ponieważ upominki są ekskluzywne i ponadstandardowe). Kwestia ta od wielu lat budzi spore kontrowersje. Izba skarbowa, rozpatrując odwołanie przedsiębiorcy już w nowym roku, powinna rozstrzygnąć wątpliwości na jego korzyść i uchylić decyzję urzędu – wyjaśnia.
Gerard Dźwigała dodaje, że wejście w życie klauzuli in dubio pro tributario nie będzie jednak powodem do wzruszenia prawomocnych już decyzji. – Przesłanki wznowienia postępowania bądź stwierdzenia nieważności decyzji są określone w ordynacji podatkowej i w tej sprawie nic się nie zmienia – mówi.
Jak pisaliśmy w „Rzeczpospolitej" z 15 lipca, w Sejmie były spory o brzmienie klauzuli. Ostatecznie przyjęto wersję z projektu prezydenckiego: „Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika".
– Oczywiście nie można wykluczyć, że przedstawiciele skarbówki powiedzą: my nie mamy żadnych wątpliwości, jak stosować przepisy. Cała nadzieja w sądach – podsumowuje Tomasz Piekielnik.
Opinia dla „Rz"
Michał Roszkowski, radca prawny, partner w kancelarii Accreo
Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatników już teraz jest powoływana w sporach z urzędami skarbowymi. Także sądy ją uwzględniają w niektórych wyrokach. Można ją wywodzić z art. 2 Konstytucji RP, który stanowi, że Polska jest demokratycznym państwem prawnym. Dlatego uważam, że wprowadzenie klauzuli do ordynacji podatkowej ma charakter precyzujący i porządkowy. Urzędnicy powinni stosować ją już obecnie, choć oczywiście tego nie robią. Po 1 stycznia 2016 r. będą już mieli jednak wyraźny przepis. Klauzula powinna dotyczyć wszystkich przepisów – zarówno materialnych, jak i proceduralnych. Także tych, które już nie obowiązują, ale są oceniane w postępowaniach prowadzonych za poprzednie lata.
