PIT: Intercyza może ograniczyć zakres amortyzacji

Tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 17 lipca 2014 r. ?(I SA/Wr 1503/14).

Stan faktyczny

W 1999 r. podatnik wraz z żoną nabył zabudowaną nieruchomość. Początkowo weszła ona do ich wspólnego majątku. Potem została wprowadzona do ewidencji środków trwałych jednoosobowej firmy prowadzonej przez męża. Następnie małżonkowie przeprowadzili notarialnie rozdzielność majątkową i częściowo podzielili wspólny majątek. Nieruchomość, w którą zainwestował mąż, stała się współwłasnością małżonków w częściach ułamkowych. Mąż kontynuował proces inwestycyjny. Poniesione nakłady zwiększyły pierwotną wartość początkową budynków i budowli wprowadzonych do ewidencji środków trwałych w 1999 r.

We wniosku o interpretację przedsiębiorca wyjaśnił, że rozbudowaną nieruchomość wykorzystuje w swojej działalności. Dokonuje od niej odpisów amortyzacyjnych oraz ponosi całość nakładów związanych z jej bieżącą eksploatacją i utrzymaniem. Kompleksowo zarządza też nieruchomością na podstawie zawartej z żoną w sposób dorozumiany umowy quoad usum, również po rozwodzie. Jednak trzy lata po rozstaniu była żona zażądała zaprzestania amortyzacji budynków w części jej przynależnej. Powołała się na art. 22g ust. 11 ustawy o PIT. Nie zadeklarowała przy tym gotowości ponoszenia obciążeń i ciężarów związanych z nieruchomością wspólną. Podatnik zapytał, czy po zawarciu umowy o rozdzielności majątkowej i w sposób dorozumiany umowy quoad usum mógł ustalić nową wartość środków trwałych. Chciał także wiedzieć, czy żądanie byłej żony wpływa na jego prawa do kosztów podatkowych.

Fiskus odpowiedział, że podatnik postąpił prawidłowo, ustalając na nowo wartość środków trwałych (uprzednio wprowadzonych do ewidencji) po dacie rozdzielności majątkowej. Za wadliwe uznał jednak dokonywanie odpisów amortyzacyjnych od całej wartości środków trwałych wprowadzonych do ewidencji i zaliczanie ich w całości do kosztów uzyskania przychodu. W ocenie urzędników przedsiębiorca może zaliczać do kosztów tę część odpisów amortyzacyjnych oraz obciążeń związanych ?z nieruchomością, które dotyczą części będącej jego własnością (tj. odpowiadającej jego udziałowi w prawie współwłasności).

Przedsiębiorca zaskarżył interpretację i wygrał.

Rozstrzygnięcie

Sąd administracyjny nie miał wątpliwości, że kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania środki trwałe będące współwłasnością skarżącego podlegają amortyzacji. Podatnik ma prawo do odpisów amortyzacyjnych od ich wartości początkowej.

Jednak zadaniem sądu w realiach spornej sprawy wartość początkowa – tak jak chce fiskus – musi zostać ustalona zgodnie z art. 22g ust. 11 ustawy o PIT. Skarżący posiada bowiem jedynie udział w prawie własności składnika majątkowego będącego środkiem trwałym. Dlatego po dniu ustania małżeńskiej wspólności majątkowej ma prawo skorzystania z odpisów ustalonych od wartości początkowej środka trwałego w takiej proporcji, w jakiej pozostaje jego udział we własności. Bez znaczenia jest korzystanie w jakikolwiek sposób z udziału innego współwłaściciela (byłej żony skarżącego).

W ocenie WSA skarżący prawidłowo ustalił nową wartość środków trwałych, powiększając ją o nakłady związane z ich ulepszeniem w wyniku procesu inwestycyjnego. Jednak ?z uwagi na art. 22g ust. 11 ustawy o PIT, od dnia ustania małżeńskiej wspólności majątkowej miał obowiązek ustalić wartość początkową środków trwałych z uwzględnieniem jego udziału we własności tych ulepszonych środków.

—oprac. Aleksandra Tarka

Kamil Kowalik, doradca podatkowy w kancelarii BWW Law & Tax

Sąd rozstrzygnął dwie zasadnicze kwestie dotyczące rozliczania kosztów użytkowania nieruchomości wspólnej:

- ?zasadę ustalania wartości początkowej środka trwałego będącego współwłasnością podatnika oraz określenia wartości odpisów będących kosztami podatkowymi,