Koszty CIT a faktura VAT: liczy się fakt zapłaty

Łukasz ?Starosta, konsultant ?w łódzkim biurze ?Deloitte Doradztwo Podatkowe sp. z o.o.

Zgodnie z art. 15b ust. 1 ustawy o CIT, ?w przypadku zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty wynikającej z faktury (rachunku), a jeżeli nie istniał obowiązek wystawienia faktury (rachunku) – kwoty wynikającej z umowy albo innego dokumentu, i nieuregulowania tej kwoty ?w terminie 30 dni od daty upływu terminu płatności, podatnik jest obowiązany do zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę wynikającą z tych dokumentów. Jeżeli zaś termin płatności jest dłuższy niż 60 dni, koszty uzyskania przychodów zmniejsza się o kwotę wynikającą z dokumentów, o których mowa powyżej, z upływem 90 dni od daty zaliczenia tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów, jeżeli nie została ona uregulowana w tym terminie (art. 15b ?ust. 2 ustawy o CIT).

Dotychczas w interpretacjach indywidualnych prawa podatkowego wydawanych w zakresie stosowania powyższej regulacji organy podatkowe prezentowały jednolite (niekorzystne dla podatników) stanowisko, w świetle którego w przypadku, gdy płatności ?z tytułu faktur/dokumentów kosztowych realizowane są na rzecz kontrahentów przez podmiot trzeci (np. faktora, bank), ?to nie podatnik ponosi ciężar takich wydatków. Robi to podmiot trzeci. Zdaniem organów podatkowych, wyłącznie płatność w odpowiednim terminie bezpośrednio przez podatnika pozwala uniknąć konieczności korekty kosztów uzyskania przychodów. Tym samym ?za moment zapłaty przez podatnika należy uznać moment, kiedy faktycznie ureguluje on należność wobec podmiotu trzeciego.

WSA w Gliwicach, uchylając interpretacje indywidualne, w komentowanym wyroku słusznie zwrócił uwagę na cel wprowadzenia regulacji art. 15b do ustawy o CIT. Tym celem jest ograniczenie zatorów płatniczych w gospodarce oraz zwiększenie dyscypliny płatniczej wśród przedsiębiorców. Sąd wskazał jednocześnie, że z omawianego przepisu nie wynikają żadne zawężenia czy też ograniczenia podmiotowe. Podatnik nie jest jedynym podmiotem, który może uregulować zobowiązanie ze skutkiem braku obowiązku zmniejszenia kosztów podatkowych.

Za taką interpretacją art. 15b ustawy o CIT wydaje się przemawiać również cywilnoprawne znaczenie terminu „uregulowanie" zobowiązania, przez które należy rozumieć każdą czynność prowadzącą do wygaśnięcia zobowiązania i zaspokojenia wierzyciela (w tym również przez osobę trzecią, co wynika z art. 356 kodeksu cywilnego).

Podobne stanowisko zaprezentował także WSA we Wrocławiu w wyroku z 20 marca 2014 r. (I SA/Wr 76/14), w którym opowiedział się po stronie podatnika, uznając, że nie będzie on zobowiązany ?do korekty kosztów uzyskania przychodów w przypadku uregulowania jego zobowiązania przez podmiot trzeci.