Koszty podatkowe: jak udokumentować nieściągalność wierzytelności

Generalnie, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a) ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem m.in. wierzytelności, które uprzednio zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została udokumentowana w określony sposób.

Nie trzeba iść do sądu

W takim przypadku nieściągalność wierzytelności można udokumentować protokołem sporządzonym przez podatnika, w którym stwierdzi on, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty (art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o CIT). Stosownie do art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o CIT, w sytuacji gdy podatnik nie sporządzi takiego protokołu, alternatywą jest dla niego uzyskanie:

1.

postanowienia o nieściągalności, uznanego przez wierzyciela jako odpowiadającego stanowi faktycznemu, wydanego przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo

2.

postanowienia sądu o:

a) oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, lub

b) umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, gdy zachodzi okoliczność wymieniona pod lit. a lub

c) ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku.

Dwie przesłanki

Warunkiem zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne jest kumulatywne spełnienie następujących przesłanek:

- wierzytelność musi być uznana za przychód należny,

- nieściągalność wierzytelności musi być uprawdopodobniona (wyrok WSA we Wrocławiu z 9 sierpnia 2013 r., I SA/Wr 1004/13).

Udokumentowanie nieściągalności wierzytelności w inny sposób, niż wskazał ustawodawca w art. 16 ust. 2 ustawy o CIT, lub brak jakiegokolwiek udokumentowania nie wywiera skutków prawnych w postaci uznania za koszt uzyskania przychodu wartości takiej nieściągalnej wierzytelności (wyrok NSA z 8 maja 2013 r., II FSK 1904/11).