Umowy gospodarcze: Kłopoty z VAT od towarów używanych

- W praktyce gospodarczej przedsiębiorcy czasem kupują lub sprzedają towary używane, np. samochody. Zasadniczo są one zwolnione z VAT, jeśli używanie trwało pół roku. Ale w przypadku sprzedaży samochodów używanych wcześniej przez kilka lat w ramach leasingu może pojawić się podatek?

Magdalena Jaworska radca prawny i doradca podatkowy w Accreo

:

Bardzo ważna jest tu ustawowa definicja towarów używanych. Można za nie uznać rzeczy, których okres używania przez podatnika wyniósł co najmniej pół roku od nabycia prawa do rozporządzania taką rzeczą jak właściciel. I tu trzeba zauważyć, że nie każde potocznie rozumiane „używanie" rzeczy taką definicję spełnia. Jeśli wspomniany przez pana samochód najpierw był przedmiotem leasingu operacyjnego, to nie można mówić o nabyciu prawa do rozporządzania w momencie rozpoczęcia leasingu.

Inaczej wygląda ta kwestia w przypadku leasingu finansowego – ta forma jest bliska sprzedaży na raty i daje prawo do rozporządzania rzeczą już od początku umowy leasingowej. Jeśli jednak podatnik nabywa pojazd czy inny towar po zakończeniu leasingu operacyjnego, to musi go używać przez co najmniej 6 miesięcy od wykupu, by skorzystać ze zwolnienia z VAT. Jeśli używa go krócej – musi się liczyć z tym, że organy skarbowe nałożą VAT na taką transakcję.

Jak się uchronić przed taką nieprzyjemną niespodzianką, jeśli podatnik ma wątpliwości w podobnej sytuacji?

Oczywiście można wystąpić o interpretację prawa podatkowego. Warto jednak pamiętać, przygotowując wniosek, by wyraźnie określić typ umowy leasingowej, na podstawie której używano towar. W praktyce zdarzają się sytuacje, że organy podatkowe z własnej inicjatywy nie dopytują już o to podatnika i z automatu uznają, że był to leasing niedający prawa do rozporządzania przedmiotem umowy. Z kolei, jeśli przyjmą, że był to taki typ umowy, to dojdą do wniosku – nie bez racji zresztą – że należy nałożyć VAT na sprzedaż towaru w okresie krótszym, niż 6 miesięcy po jego nabyciu w wyniku zakończenia umowy leasingowej.

Od 1 stycznia 2014 r. sprzedaż towarów używanych będzie – z pewnymi wyjątkami – podlegała VAT. Czy podatnicy planujący w najbliższych miesiącach sprzedaż swojego używanego majątku powinni się jakoś do tego przygotować?

Od przyszłego roku zwolniona z VAT będzie jedynie sprzedaż towarów służących wyłącznie wykonywaniu czynności zwolnionych z opodatkowania, jeżeli z tytułu ich nabycia, importu, lub wytworzenia nie przysługiwało prawo do odliczenia. Jako przykład można wskazać np. towary służące agentom ubezpieczeniowym wyłącznie do pracy polegającej na pośrednictwie ubezpieczeniowym, które jest zwolnione z VAT.

Jednak w przypadku sprzedaży towarów wykorzystanych również do działalności podlegającej opodatkowaniu dzisiejsze reguły będą obowiązywały tylko do końca grudnia. Jeśli zatem przedsiębiorca będzie chciał sprzedać towar używany i nie zapłacić VAT, powinien zrobić to przed końcem 2013 roku, ale musi pamiętać o warunkach takiego zwolnienia.

Warunek sześciomiesięcznego okresu używania musi być spełniony jeszcze w tym roku, a przy nabyciu auta nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego (a w przypadku samochodów osobowych odliczenie w ograniczonym zakresie).