Zakładając spółkę celową, wydatki można potrącić od razu

Tak orzekł WSA we Wrocławiu 26 czerwca 2012 r. (I SA/Wr 272-273/12).

Spółka chce podjąć przedsięwzięcie w ramach nowo utworzonej spółki celowej. Konieczne jest określenie kształtu i sposobu działania przyszłego podmiotu, dlatego spółka ponosi wydatki na zakup stosownych opracowań (studium wykonalności budowy, analiza techniczno-ekonomiczna), zakup usług obsługi prawnej (przygotowanie wniosku do UOKiK w sprawie utworzenia wspólnego przedsiębiorcy, przygotowanie umowy spółki, udział w negocjacjach w sprawie ostatecznych ustaleń co do treści umowy) oraz zakup usług doradczych (biznesplan, analiza wybranych wariantów modelu biznesowego).

We wniosku o interpretację skierowanym do Izby Skarbowej w Poznaniu spółka zapytała, czy wydatki ponoszone przez nią na nabycie usług poprzedzających utworzenie nowego podmiotu mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem spółki opisane wydatki powinny być w całości zaliczone do kosztów podatkowych w dacie poniesienia. Spółka uważa, że mają one związek z prowadzoną działalnością, w szczególności z planowanym przez spółkę przedsięwzięciem.

Organ podatkowy uznał stanowisko spółki za prawidłowe tylko w zakresie usług obsługi prawnej. Negując możliwość zaliczenia pozostałych usług w koszty, wskazał, że wydatki muszą być związane z konkretnym źródłem przychodu i nie mogą pomniejszać przychodu z innego źródła. Poniesione przez spółkę wydatki na usługi doradcze i opracowania są ściśle związane z zaistnieniem nowej osoby prawnej i uzyskiwanym przez nią przychodem.

Sąd uznał, że wszystkie opisane działania podejmowane przez spółkę wiążą się z prowadzoną przez nią działalnością. Mają one na celu uzyskiwanie w przyszłości przychodów z planowanego przedsięwzięcia. Tym samym są racjonalnymi i gospodarczo uzasadnionymi wydatkami, bowiem sprawiają, że możliwe będzie podjęcie decyzji, w wyniku której spółka celowa będzie mogła uzyskiwać w przyszłości przychody.

— Aneta Winiarska, współpracowniczka Zespołu Zarządzania Wiedzą Podatkową firmy Deloitte

Dariusz Wójtowicz konsultant w Dziale Doradztwa Podatkowego firmy Deloitte (biuro w Warszawie)

Komentuje Dariusz Wójtowicz, konsultant w Dziale Doradztwa Podatkowego firmy Deloitte (biuro w Warszawie)

Podatkowa kwalifikacja wydatków związanych z utworzeniem nowej spółki może w praktyce budzić pewne wątpliwości. W szczególności rozstrzygnięcia wymaga kwestia, który podmiot i w którym momencie będzie uprawiony do rozpoznania tych wydatków jako kosztów uzyskania przychodów. Zagadnienie to było analizowane także w komentowanym wyroku WSA we Wrocławiu.

Pierwszą z możliwości jest przyjęcie, że przedmiotowe wydatki są kosztem objęcia udziałów w spółce celowej. Tym samym, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o CIT, byłyby one potrącalne w momencie zbycia udziałów.

Druga możliwość odnosi się do charakteru związku pomiędzy wydatkami a przychodami danego podmiotu. Wydatki na określone usługi niematerialne związane z utworzeniem i funkcjonowaniem nowej spółki mogą mieć bowiem znacznie bardziej ścisły związek z jej działalnością niż z działalnością jej spółki matki. Oznacza to, że ewentualne koszty towarzyszące powoływaniu spółki (takie jak usługi prawne) powinny być rozpoznane przez spółkę, która te koszty faktycznie poniosła. Natomiast koszty związane z późniejszym funkcjonowaniem powinny zostać przypisane do tej drugiej spółki.