Regulacje dotyczące obowiązku zapłaty opłaty paliwowej zostały określone w ustawie z 27 października 1994 o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (DzU z 2004 r. nr 256, poz. 2571 z późn. zm.; dalej ustawa).
Zgodnie z przepisami wspólnotowymi państwa członkowskie zobowiązane są osiągnąć określony minimalny poziom opodatkowania wyrobów akcyzowych. Na ten poziom składa się całość pobranych przez państwo członkowskie, jako podatki pośrednie, opłat (z wyłączeniem podatku od wartości dodanej), w tym również opłata paliwowa.
Samoistne paliwa
Opłacie paliwowej podlega wprowadzanie na rynek krajowy paliw silnikowych (z wyłączeniem biokomponentów) stanowiących samoistne paliwa, wykorzystywanych do napędu środków transportu przeznaczonych do poruszania się po drodze, oraz maszyn lub urządzeń do tego przystosowanych.
Paliwem silnikowym w rozumieniu tych przepisów jest m.in. olej napędowy o kodzie CN 2710 19 41, a także inne wyroby przeznaczone do użycia, oferowane na sprzedaż lub używane do napędu silników spalinowych (z wyłączeniem stanowiących samoistne paliwa biokomponentów). Przez wprowadzenie na rynek krajowy paliw silnikowych rozumie się natomiast czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, których przedmiotem są te paliwa.
Obowiązek zapłaty opłaty paliwowej powstaje z dniem powstania zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym od paliw silnikowych oraz gazu.