PIT: dochody powołanego prezesa cudzoziemca

[b]– Na stanowisko prezesa naszej spółki z o.o. został powołany Austriak, będący wcześniej prezesem węgierskiej spółki. Mieszkając na Węgrzech, rozliczał tam podatek od uzyskiwanych dochodów. Razem z nim na Węgrzech mieszkały (i nadal mieszkają) żona i dzieci, które chodzą tam do szkoły.

Po wyborze na prezesa polskiej spółki Austriak przyjechał do Polski i zamieszkał początkowo w hotelu, a następnie w wynajętym dla niego mieszkaniu. Jego rodzina pozostała na Węgrzech.

Prezes pracuje w Polsce od poniedziałku do piątku w wymiarze co najmniej ośmiu godzin dziennie, a na soboty i niedziele wyjeżdża na Węgry. W Polsce otrzymuje stałe miesięczne wynagrodzenie i ma prawo do korzystania ze służbowego samochodu i wynajmowanego dla niego mieszkania.

Ma certyfikat rezydencji, który potwierdza jego miejsce zamieszkania na Węgrzech. Czy w związku z tym do wynagrodzenia prezesa powinniśmy stosować 20-proc. ryczałtowy podatek od uzyskanych przychodów w Polsce przez cały czas jego pobytu w Polsce?[/b] – pyta czytelnik.

[b]Tak.[/b] Przychody Austriaka będącego prezesem zarządu polskiej spółki, którego rodzina mieszka na Węgrzech, z tytułu pełnionej przez niego funkcji podlegają w Polsce 20-proc. ryczałtowemu podatkowi od uzyskanych przychodów przez cały czas jego pobytu w Polsce.

Posiada on bowiem nie tylko certyfikat rezydencji potwierdzający miejsce zamieszkania dla celów podatkowych na Węgrzech, ale też z przedstawionych okoliczności wynika, że pomimo wykonywania funkcji prezesa polskiej spółki jego ośrodek interesów życiowych wciąż znajduje się w tym właśnie kraju.

[srodtytul]Rezydent czy nierezydent[/srodtytul]

W opisanej w pytaniu sytuacji sposób opodatkowania dochodów zagranicznego prezesa zarządu polskiej spółki z o.o. jest uzależniony od tego, jakim obowiązkiem podatkowym jest on objęty w Polsce. Innymi słowy zależy od tego, czy można uznać, że jego rezydencja podatkowa znajduje się w Polsce, czy że jednak jest on rezydentem podatkowym innego niż Polska kraju.

O tym, gdzie znajduje się rezydencja podatkowa, przesądza posiadanie miejsca zamieszkania na terytorium danego kraju. Aby zatem ocenić, czy miejsce zamieszkania a tym samym rezydencja podatkowa prezesa znajduje się w Polsce, trzeba posłużyć się definicją zawartą w art. 3 ust. 1a [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?n=1&id=346580]ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT)[/link].

Zgodnie z tym przepisem za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski uważa się osobę fizyczną, która

- posiada tu centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

- przebywa na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Jednak oceniając sytuację opisaną w pytaniu, trzeba – zgodnie z art. 4a ustawy o PIT – wziąć pod uwagę postanowienia odpowiedniej dwustronnej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

[srodtytul]Co wynika z umowy[/srodtytul]

W tym konkretnym przypadku – postanowienia konwencji polsko-węgierskiej. W jej art. 4 ust. 1 została zawarta definicja pojęcia „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w umawiającym się państwie”.

To określenie oznacza każdą osobę, która zgodnie z prawem tego państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na miejsce zamieszkania, jej miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze.

Definicja ta odnosi się więc bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.

[srodtytul]Działalność wykonywana osobiście[/srodtytul]

Z pytania wynika, że Austriak pełniący w Polsce funkcję prezesa nie tylko posiada certyfikat rezydencji potwierdzający jego miejsce zamieszkania na Węgrzech, ale także okoliczności faktyczne jednoznacznie potwierdzają, że to w tym właśnie kraju posiada on ośrodek interesów życiowych.

Oznacza to, że osoba ta podlega w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, tj. opodatkowane są jedynie jej dochody osiągane w Polsce na zasadach określonych w ustawie o PIT, z uwzględnieniem postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki kapitałowej kwalifikowane jest według przepisów polskiej ustawy podatkowej do źródła przychodów, jakim jest działalność wykonywana osobiście.

Zgodnie bowiem z art. 13 pkt 7 ustawy o PIT za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, uważa się przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powołania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.

Ponieważ Austriak pełniący funkcję prezesa w polskiej spółce ma miejsce zamieszkania na Węgrzech, to oceniając zasady jego opodatkowania należy uwzględnić treść art. 16 konwencji polsko-węgierskiej.

Przepis ten mówi, że wynagrodzenie i inne podobne należności, które osoba mająca miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie otrzymuje z tytułu członkostwa w zarządzie spółki lub w innym podobnym organie spółki mającej siedzibę w drugim umawiającym się państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim państwie.

Oznacza to, że wynagrodzenie osoby mającej miejsce zamieszkania na Węgrzech, z tytułu pełnienia funkcji prezesa spółki mającej siedzibę w Polsce, może być opodatkowane w Polsce.

[srodtytul]20-proc. ryczałt w Polsce[/srodtytul]

Zasady opodatkowania przychodów nierezydentów z m.in. działalności wykonywanej osobiście określonej w art. 13 pkt 7 ustawy o PIT (czyli w tym wypadku z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki kapitałowej) określa art. 29 tej ustawy.

Podlegają one 20-proc. podatkowi pobieranemu w formie ryczałtu. Trzeba przy tym pamiętać, że art. 29 zawiera nakaz stosowania zawartych w nim przepisów z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Z zastrzeżeniem że zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub niepobranie (niezapłacenie) podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego certyfikatem rezydencji.

Jeżeli zatem do przychodów otrzymywanych przez osobę pełniącą funkcję prezesa polskiej spółki zastosowanie ma art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT, to płatnik stosuje stawkę podatku wynikającą z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub nie pobiera podatku zgodnie z taką umową, pod warunkiem że podatnik przedstawi certyfikat rezydencji potwierdzający jego miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym kraju.

[srodtytul]Prezes rozliczy się na Węgrzech[/srodtytul]

Przepisy konwencji polsko-węgierskiej nie nakazują opodatkowania tego rodzaju dochodów wyłącznie na Węgrzech ani też nie wprowadzają w odniesieniu do nich odmiennej (obniżonej) stawki podatku. Dlatego też spółka czytelnika, dysponując certyfikatem węgierskiej rezydencji prezesa, powinna stosować 20-proc. ryczałtowy podatek od uzyskanych przez niego przychodów z tego tytułu przez cały czas jego pobytu w Polsce.