Kto i gdzie rozlicza import usług oraz świadczenia niematerialne

Łatwiej będzie też określić miejsce rozliczenia usług niematerialnych.

[srodtytul]Zmiany przy imporcie usług [/srodtytul]

Nowelizacja zawęża grono podatników zobowiązanych do rozliczenia VAT z tytułu importu usług. Mamy tu dwie zmiany – związaną ze statusem usługodawcy oraz usługobiorcy.

Jeśli chodzi o status usługodawcy, do rozliczenia VAT należnego będzie zobowiązany podmiot zagraniczny posiadający w Polsce stałe miejsce prowadzenia działalności (o ile oczywiście miejscem opodatkowania usług jest terytorium kraju). Wcześniej, jeśli mieliśmy do czynienia np. ze świadczeniem tzw. usług niematerialnych (art. 27 ust. 3 ustawy o VAT) lub takich, w przypadku których podanie numeru identyfikacyjnego VAT przez usługobiorcę przenosi miejsce opodatkowania transakcji (art. 28 ust. 3, 4, 6, 7 ustawy), literalne brzmienie polskich przepisów wskazywało, że to podmiot krajowy nabywający usługę od podatnika zagranicznego posiadającego w Polsce stałe miejsce prowadzenia działalności musi ją rozliczyć na zasadach przewidzianych dla importu usług. Obowiązek ten był utrzymany nawet w przypadku opodatkowania transakcji przez usługodawcę.

Przykładowo, gdy brytyjska firma świadczyła usługę reklamową na rzecz polskiego podatnika, a jednocześnie posiadała oddział w Polsce, do tej pory – w świetle regulacji krajowych – usługobiorca powinien rozliczyć import usług. Nawet jeśli usługodawca wystawił fakturę zawierającą polski VAT, usługobiorca był obowiązany do rozpoznania importu usług, i to od wartości brutto.

Po zmianie fakturę zawierającą polski VAT wystawi już oddział spółki brytyjskiej i to jedynie on będzie obowiązany do rozliczenia podatku należnego.

[srodtytul]Był wybór, teraz obowiązek [/srodtytul]

W przypadku usług innych niż wskazane powyżej, nawet jeśli usługodawca posiadał stałe miejsce prowadzenia działalności w Polsce, zobowiązanym do rozliczenia VAT był krajowy świadczeniobiorca, a tylko opcjonalnie usługodawca. Po nowelizacji obowiązek rozliczenia VAT należnego spoczywać będzie już tylko na usługodawcy.

Przykładowo, projekt architektoniczny nieruchomości po- łożonej w Polsce wykonany przez spółkę szwajcarską posiadającą w Polsce stałe miejsce prowadzenia działalności mógł zostać do tej pory rozliczony przez nią, a po nowelizacji będzie to już obowiązek.

[srodtytul]Siedziba w Polsce [/srodtytul]

Jeśli chodzi o zmianę związaną ze statusem nabywcy, nowelizacja zawęża import usług wyłącznie do sytuacji, gdy usługobiorcą jest podatnik z siedzibą lub stałym miejscem prowadzenia działalności w Polsce. Wcześniej występowały przypadki, gdy to usługobiorca zagraniczny był co do zasady zobowiązany do rozpoznania VAT należnego w Polsce, jeśli tylko usługodawcą był również podmiot zagraniczny. Przykładowo, w przypadku brytyjskiego organizatora koncertu w Polsce, niemającego tutaj stałego miejsca prowadzenia działalności i świadczącego usługę na rzecz podatnika niemieckiego również niemającego takiego stałego miejsca w Polsce, ten drugi był zasadniczo zobligowany do rozliczenia tutaj VAT. Po nowelizacji brytyjski usługodawca musi rozliczyć VAT należny, wystawiając przy tym fakturę wskazującą polski VAT.