Z pytania wynika, że kontrolerzy chcą prawdopodobnie odrzucić księgę jako dowód w postępowaniu podatkowym, czyli uznać ją za nierzetelną. Przypomnijmy, że księga jest rzetelna, gdy zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 marca 2002 r. (SA/Rz 818/2000): „Jeśli zapisy w podatkowej księdze przychodów i rozchodów opierają się na dowodach nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń lub księga nie rejestruje wszystkich zdarzeń, to należy traktować ją jako nierzetelną, a w konsekwencji nie może ona stanowić dowodu w postępowaniu podatkowym”.
Konsekwencje zakwestionowania księgi mogą być poważne, urząd może bowiem sam oszacować nasz dochód. Nie może jednak tego robić w każdym przypadku stwierdzenia nieprawidłowości. Zgodnie z art. 23 § 2 ordynacji podatkowej urząd nie powinien szacować podstawy opodatkowania, jeżeli dane wynikające z ksiąg, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwalają na jej określenie.
Nie każdy błąd powoduje więc, że księga jest nierzetelna. Tym bardziej że rozporządzenie ministra finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów określa sytuacje, w których w księdze są uchybienia, a mimo to jest uznawana za rzetelną. Będzie tak wtedy, gdy:
- niewpisane lub błędnie wpisane kwoty przychodu nie przekraczają łącznie 0,5 proc. przychodu wykazanego w księdze za dany rok (lub wykazanego w roku do dnia, w którym urząd stwierdził pomyłki) lub
- brak właściwych zapisów jest związany z nieszczęśliwym wypadkiem lub zdarzeniem losowym, które uniemożliwiło przedsiębiorcy prowadzenie księgi, lub
