Słowo „kaucja” wywodzi się od łacińskiego słowa cautio, które oznacza środek ostrożności, rozwagę. Jest to określona suma pieniężna wpłacana w celu zabezpieczenia roszczeń w przypadku niewywiązania się lub niewłaściwego wywiązania się ze zobowiązań. Wpłaca ją zamawiający za usługę lub towar.
Kaucji nie należy utożsamiać z zaliczką. Przede wszystkim nie jest częścią ceny i ma charakter zwrotny. Jest wpłacana w celu ,,udzielenia’’ gwarancji, że zamawiający nie wycofa się z zakupu zamówionego towaru lub usługi.
CZYTAJ TEŻ: Kiedy odszkodowanie podlega VAT? Są i takie sytuacje
Podkreśla to dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 17 czerwca 2014 r. (ITPP2/443-346a/14/KT): ,, cechą charakterystyczną kaucji jest to, że może ona zostać wykorzystana tylko w ściśle określonym przypadku, tj. w razie niedopełnienia zobowiązania. Zabezpieczenie wykonania umowy poprzez ustanowienie kaucji ma charakter gwarancyjny, zabezpieczający, co oznacza, że jest ona ustanowiona na wypadek, gdyby strona umowy, która złożyła kaucję, nie wywiązała się z niej. Wówczas druga strona umowy może zaspokoić się ze złożonej kaucji. Co do zasady, kaucja nie jest zaliczana na poczet ceny i podlega zwrotowi po zrealizowaniu warunków umowy, zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Nie jest to bowiem otrzymanie części należności; nie można uznać jej ani za zaliczkę, ani za zadatek, ani tym bardziej za przedpłatę lub ratę.”
Kaucja a podatek VAT
Kaucja ma charakter zwrotny. Dlatego też nie powoduje obowiązków na gruncie podatku VAT. Wpłacenie kaucji nie jest dokumentowane fakturą, w przeciwieństwie do wpłaty zaliczki, która wymaga wystawienia faktury zaliczkowej. Nie jest wymagane również zarejestrowanie tej wpłaty na kasie fiskalne.
CZYTAJ TEŻ: Zaliczka a zadatek – jaka jest różnica i kiedy ma znaczenie?
Kaucja nie jest również przedpłatą. Po zrealizowaniu umowy, strony mogą uznać, że wpłacona uprzednio kaucja zostanie zaliczona w poczet zapłaty za umowę. Gdy strony umowy postanowią, że kaucja zostanie zaliczona na poczet ceny, traktowana jest w takim przypadku jako zaliczka, co powoduje obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej.
Zwrot kaucji nie stanowi również czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT i nie wywołuje żadnych skutków w tym podatku.
Czy kaucja jest kosztem?
Kaucja nie jest uznawana za koszt uzyskania przychodu. Ma ona charakter zwrotny. W związku z tym nie może być traktowana ani jako koszt ani jako przychód. Jest neutralna podatkowo.