Inwestycje budowlane a obszary Natura 2000

Sposoby obrony

Jak mogą się bronić inwestorzy? Na przykład wskazując, że organ, już wnosząc sprzeciw do zgłoszenia, musi wykazać, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 (art. 97 ust. 2 ustawy o.o.ś.), co nie zachodzi w przypadku braku lub nieznaczącego oddziaływania. Mogą też twierdzić, że w odniesieniu do zgłoszenia organ nie ma obowiązku oceniać możliwości oddziaływania na obszar Natura 2000 (por. art. 96 ust. 1 i 2 ustawy ooś), a stwierdzenie wymagania oceny takiego oddziaływania może nastąpić wyłącznie poprzez wydanie postanowienia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska (art. 97 ust. 1 ustawy ooś). W praktyce  oznaczałoby to jednak, że dla inwestycji objętych zgłoszeniami  brak możliwości kontroli oddziaływania na obszary Natura 2000. Pojawia się więc pytanie o  zgodność takiego rozwiązania z prawem unijnym.

Ważna jest czujność

Inwestorzy nie mogą stracić czujności nawet wówczas, gdy uda im się uniknąć pułapki ocen oddziaływania na środowisko lub na Naturę 2000. Organ przyjmujący zgłoszenie może bowiem dojść do wniosku, że oddziaływanie na środowisko wymaga wniesienia sprzeciwu i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę mimo braku konieczności przeprowadzenia ocen oddziaływania w rozumieniu ustawy o.o.ś. Pozwalają mu na to bardzo szerokie i równie enigmatyczne przesłanki wymienione w art. 30 ust. 7 p.b.

I tak, sprzeciw do zgłoszenia można wnieść, gdy realizacja robót budowlanych może spowodować pogorszenie stanu środowiska, pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych czy też wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Okoliczności te mogą być wykorzystane do nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w odniesieniu do każdej inwestycji, niezależnie od tego, czy zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub obszary Natura 2000. Przykładowo, w przeszłości okoliczności te często były nadużywane w celu obstrukcji procesu inwestycyjnego związanego z instalacjami radiokomunikacyjnymi niewymagającymi decyzji środowiskowej. Przesłanki są na tyle ogólnie sformułowane, że mimo dyrektyw sądowych nakazujących ich skonkretyzowanie i udowodnienie w uzasadnieniu decyzji o sprzeciwie de facto pozostają w gestii organu i w praktyce trudno je podważyć.