Na podstawie art. 55 § 11 k.p. pracownik może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec niego. Przysługuje mu wtedy odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli angaż został zawarty na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy – o równowartości pensji za dwa tygodnie. Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy ?o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie, ?z podaniem przyczyny uzasadniającej taki krok. Podwładny ma miesiąc na jego złożenie.
Podstawowe obowiązki pracodawcy wymienia art. 94 k.p. Jest on obowiązany m.in.:
Miara natężenia
Nie jest to katalog zamknięty. W konsekwencji również ?z innych przepisów prawa pracy można wnioskować, ?co jest podstawowym obowiązkiem pracodawcy wobec podwładnego.
Naruszenie któregokolwiek z nich nie może stanowić podstawy rozstania w trybie natychmiastowym. Uchybienie musi mieć ciężki charakter. ?W wyroku z 4 kwietnia 2000 r.? (I PKN 516/99) Sąd Najwyższy wskazał, że przesłanką rozwiązania umowy bez wypowiedzenia ze względu na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika ?i uzyskania odszkodowania (art. 55 § 11 k.p.) jest wina umyślna lub rażące niedbalstwo pracodawcy. W tej sprawie SN wskazał, że pracodawca, który nie wypłaca pracownikowi w terminie całości wynagrodzenia, ciężko narusza swój podstawowy obowiązek z winy umyślnej, choćby z przyczyn niezawinionych nie uzyskał pieniędzy na pensje. Również inne świadczenia niewypłacone przez szefa mogą stanowić podstawę przyznania pracownikowi odszkodowania. Niewypłacenie należności przysługujących pracownikowi z tytułu podróży służbowej może – stosownie do okoliczności – uzasadniać rozwiązanie przez niego umowy bez wypowiedzenia (zob. wyrok SN z 8 lipca 2009 r., I BP 5/09). Nie ulega zatem wątpliwości, że wszelkie uchybienia pracodawcy przy wypłacie wynagrodzenia lub innych świadczeń pieniężnych będą oceniane jako naruszenie podstawowych obowiązków. Nie zawsze będą jednak kwalifikowane jako ciężkie.
Pełna analiza
W każdej sprawie trzeba jednak zbadać wszystkie okoliczności przemawiające na korzyść, jak i przeciwko pracodawcy.
