Zwolnienie od pracy nie odbiera prowizji

Sposób wynagradzania pracownika w okresie, gdy nie wykonuje on pracy (art. 81 § 1 k.p.), zależy od tego, czy jest wynagradzany według stawki osobistego zaszeregowania (tj. stałej miesięcznej lub godzinowej). Jeżeli ma stałą stawkę, wynagrodzenie za czas niewykonywania pracy powinno odpowiadać temu wynikającemu z tej stawki. Jeżeli nie – etatowcowi należy wypłacić 60 proc. wynagrodzenia obliczanego jak to za urlop.

W omawianym przypadku SN uznał, że nie została wyodrębniona stała stawka miesięczna. Wynagrodzenie miesięczne składało się z minimalnego i prowizyjnego, które z istoty swojej nie ma charakteru stałego. W ocenie SN za stałą stawkę miesięczną nie można uznać wynagrodzenia zasadniczego w wysokości minimalnego za pracę, wchodzącego w skład pensji pracowników. Jego wyodrębnienie jest jedynie zabiegiem technicznym i ma na celu wyłącznie zagwarantowanie załodze wypłaty co najmniej minimalnego wynagrodzenia. Przy ustalaniu wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy gwarancja taka wynika wprost z art. 81 § 1 k.p., a zatem powoływane postanowienie umowy o pracę nie ma żadnego znaczenia. Przepisy nie definiują, co należy rozumieć pod pojęciem „stawki osobistego zaszeregowania". Zgodnie z uchwałą SN z 30 grudnia 1986 r. (III PZP 42/86) składa się na nią wynagrodzenie zasadnicze oraz dodatek funkcyjny, tj. świadczenia, do których prawo nie zależy od spełnienia żadnych szczególnych przesłanek. Obowiązek uwzględniania prowizji przy obliczaniu wynagrodzenia z art. 81 § 1 k.p. zależy zatem od tego, czy jest to świadczenie obligatoryjne i czy ma charakter periodyczny. W tej sprawie prowizja miała taki charakter, dlatego SN uznał, że należy ją uwzględnić. Można jednak wyobrazić sobie sytuacje, w których prawo do nabycia prowizji będzie określone w taki sposób, że pracodawca nie ma obowiązku wliczania jej do wynagrodzenia za czas zwolnienia (zwłaszcza, gdy będzie to świadczenie nieperiodyczne, wypłacane w zależności od spełnienia pewnych dodatkowych przesłanek). W szczególności w tej sprawie można twierdzić, że wynagrodzenie za okres zwolnienia należy ustalać według wynagrodzenia zasadniczego w wysokości minimalnego. Natomiast prowizja zależy od wielkości sprzedaży i powinna być traktowana jako świadczenie dodatkowe (podobnie jak premie czy nagrody, których przyznanie zależy od spełnienia pewnych dodatkowych warunków).