Do czego zbywca zobowiązuje się w umowie sprzedaży udziałów

Umowy sprzedaży tego typu zawierają również rozmaite dodatkowe postanowienia. Czasem transakcja zostaje podzielona na dwa etapy –związane z zawarciem umowy przedwstępnej oraz ostatecznej. Przedwstępna umowa sprzedaży udziałów może wówczas opisywać porządek działań towarzyszących podpisaniu umowy ostatecznej (takich jak np. ustalenie, czy spełniły się wszystkie warunki, od których podpisanie jest uzależnione).

Bardzo często podpisaniu umowy sprzedaży udziałów towarzyszy szereg czynności pobocznych, a oprócz umowy, strony podpisują wiele innych oświadczeń i pism. Ważne jest jednak, aby wśród tych wszystkich działań nie zapomnieć o powiadomieniu spółki, że zmienił się właściciel jej udziałów.

Obowiązek zawiadomienia spółki o przejściu własności udziałów wynika wprost z przepisów kodeksu spółek handlowych (art. 187 k.s.h.) i strony nie mogą wyłączyć go na podstawie ustaleń między nimi. Strony mogą za to ustalić wspólnie procedurę powiadomienia oraz określić moment, w którym spółka otrzyma stosowną informację o przejściu udziału. Mogą też umówić się, kto podpisze zawiadomienie, np. zobowiązując się, że podpiszą je obie strony umowy.

Dlaczego należy zawiadomić

Dlaczego tak ważne jest, aby w odpowiedni sposób zawiadomić spółkę o przejściu własności jej udziałów? Przejście własności zbytych udziałów jest skuteczne względem spółki dopiero od momentu prawidłowego jej powiadomienia. To znaczy, że dopóki strony nie przekażą spółce informacji o przejściu udziałów, spółka wciąż będzie uważała za wspólnika ich zbywcę. Zawiadomienie jest istotne, ponieważ służy wyposażeniu spółki w niezbędne jej informacje. Prawo nakłada na spółkę pewne obowiązki względem wspólników. Wspólnicy w spółce mogą się jednak zmieniać, a jeśli spółka nie wie o zmianach, może wykonywać swoje obowiązki jedynie w ograniczonym zakresie. Na przykład nie może zaprosić odpowiednich osób na zgromadzenie wspólników. Należy jednak podkreślić, że poza relacją spółka-wspólnik, niedokonanie zawiadomienia nie ma żadnego wpływu na ważność lub nieważność przeniesienia własności udziałów.

Spółka, chcąc ustalić krąg jej wspólników, nie może opierać się na niepewnych źródłach. Dlatego informację o przejściu udziałów może przyjąć wyłącznie od ich zbywcy lub nabywcy. Nawet jeśli członkowie zarządu spółki dowiedzieli się o przejściu udziałów z innego źródła (z mediów albo podczas spotkania biznesowego) nie mogą oprzeć się na tych informacjach. W konsekwencji, choć wiedzą, że zmienił się właściciel udziałów, to jako wspólnika wciąż traktować będą zbywcę.

Nie jest natomiast ważne, czy informację o przejściu własności udziałów przekaże ich zbywca, czy nabywca. Warto jednak mieć na uwadze, że zbywca udziałów, jako dotychczasowy wspólnik, a więc podmiot znany spółce, jest dla niej bardziej wiarygodnym źródłem informacji. Optymalnym rozwiązaniem jest natomiast pismo wystosowane i podpisane wspólnie przez zbywcę i nabywcę.

Jak, kiedy i kogo

Przepisy nie przewidują żadnych wymogów formalnych w stosunku do zawiadomienia. Ze względów praktycznych, zawiadomieniem będzie zazwyczaj pismo skierowane do spółki. Dla uniknięcia wątpliwości, dobrą praktyką będzie jeśli strony ustalą w umowie sprzedaży udziałów sposób i formę dokonania zawiadomienia, umawiając się, że zawiadomienie zostanie wysłane np. listem poleconym lub faxem.

Adresatem pisma jest spółka, a więc członkowie jej zarządu. W chwili, gdy przynajmniej jeden z członków zarządu spółki lub jej prokurent będzie miał możliwość zapoznania się z treścią zawiadomienia, należy uznać je za doręczone. Dobrze jest, jeśli pismo, zawierające zawiadomienie zawiera oświadczenie spółki, potwierdzające otrzymanie zawiadomienia. Takie oświadczenie po podpisaniu powinno zostać odesłane informującemu.

Zawiadomienie powinno wskazywać dane zbywcy i nabywcy oraz oznaczać udziały, będące przedmiotem umowy sprzedaży oraz datę przejścia własności udziałów na nabywcę. Wraz z zawiadomieniem należy przesłać do spółki dowód przejścia udziałów, którym jest umowa sprzedaży, ewentualnie wyciąg z tej umowy, jeśli strony nie chcą przedstawiać spółce całej umowy. W przypadku, gdy transakcja nabycia udziałów odbywała się na podstawie umowy przedwstępnej i ostatecznej, do zawiadomienia wystarczy dołączyć jedynie umowę ostateczną.

Przepisy nie wskazują terminu, w którym należy dokonać zawiadomienia. Zbywca i nabywca mogą więc ustalić wspólnie moment poinformowania spółki o przejściu udziałów. Zazwyczaj nabywca będzie chciał, aby spółka została zawiadomiona jak najszybciej. Ale strony mogą również umówić się, że poczekają z zawiadomieniem przez jakiś czas.

WNIOSEK

Jest dobrą praktyką, gdy strony ustalą w umowie sprzedaży udziałów sposób i formę dokonania zawiadomienia spółki, umawiając się, że zawiadomienie zostanie wysłane np. listem poleconym lub faxem.