- praktycznej nauki zawodu dorosłych umożliwiającej przystąpienie do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie lub egzaminu czeladniczego,
- przyuczenia do pracy dorosłych mającego na celu zdobycie wybranych kwalifikacji zawodowych lub umiejętności niezbędnych do wykonywania określonych zadań zawodowych, właściwych dla zawodu występującego w klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy.
Praktyczna nauka zawodu dorosłych trwa od 12 do 18 miesięcy, a ich przyuczenie do pracy od trzech do sześciu miesięcy.
W trakcie przygotowania zawodowego bezrobotny otrzymuje stypendium w tej samej wysokości, jaka przysługuje w trakcie stażu. Stypendium nie obciąża pracodawcy – wypłaca je starosta.
Pracodawca dostaje jednorazową premię po przygotowaniu zawodowym dorosłych za każdy pełny miesiąc 461,80 zł. Starosta refunduje pracodawcy, z którym zawarł umowę w sprawie realizacji przygotowania zawodowego dorosłych, określone w umowie wydatki poniesione na uczestnika takiego przygotowania zawodowego.
W szczególności chodzi o materiały i surowce, eksploatację maszyn i urządzeń, odzież roboczą, posiłki regeneracyjne i inne środki niezbędne do realizacji programu przygotowania zawodowego dorosłych w wymiarze do 2 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale za każdy pełny miesiąc realizacji programu.
Roboty publiczne i prace interwencyjne
Ustawa o promocji zatrudnienia przewiduje dwie formy typowego zaangażowania. Zatem pracodawca zawiera z daną osobą umowę o pracę, czyli inaczej niż np. przy stażach. Jednak wynagrodzenia i obciążenia składkowe od nich refunduje urząd pracy.
Są to:
- roboty publiczne, czyli zatrudnienie bezrobotnego nie dłużej niż 12 miesięcy przy wykonywaniu prac organizowanych przez gminy, organizacje pozarządowe statutowo zajmujące się ochroną środowiska, kulturą, oświatą, kulturą fizyczną i turystyką, opieką zdrowotną, bezrobociem oraz pomocą społeczną, a także spółki wodne i ich związki, jeżeli prace finansują lub dofinansowują samorząd terytorialny, budżet państwa, fundusze celowe, organizacje pozarządowe, spółki wodne i ich związki,
- prace interwencyjne – zatrudnienie bezrobotnego przez pracodawcę, które nastąpiło w wyniku umowy zawartej ze starostą i ma na celu wsparcie osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy.
Przy robotach publicznych już sama definicja zawęża krąg pracodawców (dokładniej - organizatorów robót publicznych). Natomiast przy pracach interwencyjnych wymienia się pracodawców, którzy nie mogą ich organizować. Są to ci będący:
- partiami lub organizacjami politycznymi,
- posłami lub senatorami na potrzeby biur poselsko-senatorskich,
- organizacjami związków zawodowych, z wyjątkiem upoważnionych do prowadzenia pośrednictwa pracy związkowych biur pracy oraz klubów pracy,
- organizacjami pracodawców, z wyjątkiem upoważnionych do prowadzenia pośrednictwa pracy biur oraz klubów pracy,
- urzędami naczelnych i centralnych organów administracji państwowej,
- kościołami lub związkami wyznaniowymi, z wyłączeniem osób prawnych i jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,
- przedstawicielstwami państw obcych.
Prac interwencyjnych nie mają prawa także organizować pracodawcy w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu art. 1 pkt 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (DzU UE L 214 z sierpnia 2008 r., str. 3). Nie wolno tego także robić w powiatowych i wojewódzkich urzędach pracy.
Zasadniczo prace interwencyjne i roboty publiczne połączone są z refundacją wynagrodzeń i naliczanych od nich składek przez okres do:
- sześciu miesięcy – refundacja dotyczy każdego miesiąca,
- 12 miesięcy – refundacja dotyczy co drugiego miesiąca.
Przy pracach interwencyjnych mamy jeszcze kolejne warianty wsparcia:
- do 18 miesięcy – w stosunku do bezrobotnych do 25. roku życia, osób długotrwale bezrobotnych albo po zakończeniu realizacji kontraktu socjalnego, bezrobotnych kobiet, które nie podjęły zatrudnienia po urodzeniu dziecka, bezrobotnych, którzy po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjęli zatrudnienia oraz bezrobotnych niepełnosprawnych w wysokości nieprzekraczającej minimalnego wynagrodzenia za pracę i składek na ubezpieczenia społeczne od tego wynagrodzenia, jeżeli zwrot obejmuje koszty poniesione za co drugi miesiąc,
- do 24 miesięcy – przy zatrudnieniu bezrobotnych powyżej 50. roku życia,
- przez okres do czterech lat – przy zatrudnieniu osób bezrobotnych powyżej 50. roku życia, refundacja za co drugi miesiąc zatrudnienia.
Jeżeli do pracy w zakresie prac interwencyjnych z dwóch ostatnich punktów są kierowani bezrobotni, którzy:
- spełniają warunki konieczne do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, refundację przyznaje się do 80 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę i składek na ubezpieczenia społeczne od refundowanego wynagrodzenia,
- nie spełniają warunków koniecznych do uzyskania świadczenia przede- merytalnego, refundację przyznaje się w wysokości do 50 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę i składek społecznych od refundowanego wynagrodzenia >patrz tabela.
Jeżeli pracodawca bezpośrednio po zakończeniu prac interwencyjnych trwających co najmniej sześć miesięcy zatrudniał skierowanego bezrobotnego przez dalsze sześć miesięcy i po tym okresie nadal go zatrudnia w pełnym wymiarze czasu pracy, starosta może przyznać jednorazową refundację wynagrodzenia w wysokości uprzednio uzgodnionej. Nie będzie to jednak więcej niż 150 proc. przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu spełnienia tego warunku.
