Wierzyciel ma obowiązek zwiększyć ten podatek w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana. Częściowe uregulowanie długu skutkuje obowiązkiem zwiększenia VAT należnego w odniesieniu do tej części (art. 89a ust. 4 ustawy o VAT). Dłużnik zaś zyskuje ponownie prawo do odliczenia VAT naliczonego (też w deklaracji za bieżący okres rozliczeniowy).
Skoro ustawodawca mówi o uregulowaniu należności, to z pewnością powinno się przez to rozumieć efektywną zapłatę przez dłużnika, zgodnie z treścią stosunku zobowiązaniowego – nie tylko gotówką, ale też np. w formie kompensaty (potrącenia) należności. Uregulowaniem należności jest też przymusowe ściągnięcie jej na drodze egzekucji. Nie wchodzi ono w grę w razie umorzenia całości bądź części wierzytelności, np. w postępowaniu naprawczym.
Potwierdza to interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu z 13 maja 2011 r. (ILPP1/443-264/ 11-2/AK) oraz wyrok WSA w Łodzi z 19 kwietnia 2011 r. (I SA/Łd 355/11). Czytamy w nim: „nie sposób zgodzić się z poglądem spółki, iż umorzenie należności czyni »bezprzedmiotowym« (...) skorzystanie z ulgi za złe długi.
Przeciwnie, wierzytelność nadal nie jest zaspokojona i z punktu widzenia wierzyciela nadal jest »zła«. Podatnik będący wierzycielem takiej należności może skorzystać z prawa do korekty podatku należnego, by pomniejszyć swoją stratę wynikającą z braku zapłaty ceny przynajmniej o wartość zawartego w niej podatku”. Za formę uregulowania długu sąd uznał natomiast jego konwersję na akcje dłużnika.
Według fiskusa do uregulowania należności może również dojść poprzez wypłatę ubezpieczenia z firmy ubezpieczeniowej (zob. interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu z 13 maja 2010 r., ILPP1/ 443-215/10-2/KG).
