Ministerstwo Finansów prowadzi bazę podmiotów szczególnych („Rz" napisała o tym 8 lipca w artykule „Minister prowadzi tajny wykaz przedsiębiorców"). Nie ma nic złego w tym, że organy skarbowe prowadzą odrębną bazę, w której znajdują się informacje o podatnikach działających w branżach o tzw. podwyższonym ryzyku, czyli takich, w których występuje zagrożenie wyłudzeniami podatków. Dziwi jednak tłumaczenie ministerstwa, że baza jest narzędziem wewnętrznym, analitycznym, służącym tylko i wyłącznie organom skarbowym. Podatnicy natomiast nie dowiedzą się, czy w tej bazie figurują, ponieważ taka informacja nie jest im udzielana – jak twierdzi MF – ani w trybie zapytania, ani w trybie dostępu do informacji publicznej.
Przede wszystkim pamiętać należy, że jest to zbiór szczególny, a zatem podstawa prawna takiej bazy oraz zasady jej funkcjonowania powinny być jasno sprecyzowane. Powinny określać przede wszystkim wyraźne kryteria, na podstawie których dokonywano by wpisu oraz jego wykreślenia. Tym kryterium nie może być np. samo ujawnienie w przeszłości jakichkolwiek nieprawidłowości, bo przecież te mogą być wynikiem niezamierzonej omyłki na niewielką skalę, chociaż także umyślnego działania na szkodę Skarbu Państwa. Regulacje te powinny przewidywać także procedurę usunięcia danych z bazy na wzór instytucji zatarcia skazania z prawa karnego. W przeciwnym razie podatnik zostaje napiętnowany jako nieuczciwy na zawsze, bez szans i nadziei na poprawę swego wizerunku. Nadmienić także należy, że baza podmiotów szczególnych stanowi dla organów podatkowych jedno z narzędzi w wyborze podmiotów do przeprowadzania kontroli podatkowych, co wynika z publikowanego rokrocznie przez Ministerstwo Finansów krajowego planu dyscypliny podatkowej.
Ponadto każdemu powinno zostać zagwarantowane prawo weryfikacji, czy i w jakim zakresie figuruje w tej bazie.
Autor jest menedżerem w Ernst & Young
Czytaj również:
