Rolą pracownika jest wykonywanie pracy. Nie zwalnia go to jednak z myślenia i nie pozwala realizować obowiązków w sposób bezkrytyczny. Ma on prawo do swojego zdania na tematy związane z pracą.
Dwa warunki
Problem w tym, że przepisy nie regulują bezpośrednio możliwości krytykowania szeroko rozumianych aspektów dotyczących pracy. Przyjmuje się, że krytyka w relacjach pracowniczych jest dopuszczalna przy zachowaniu dwóch warunków. Po pierwsze musi być zasadna – czyli dotyczyć zjawisk dających się obiektywnie zweryfikować. Po drugie – trzeba ją zakomunikować we właściwy sposób. Konstruktywna krytyka dotyczy w głównej mierze kwestii organizacyjnych, jak również naruszania zasady równego traktowania pracowników.
Adresat zgłoszenia
Gdy pracownik jest zatrudniony w niewielkiej firmie, często jego bezpośrednim przełożonym jest pracodawca. W takim przypadku pracownik ma prawo zakomunikować swoje krytyczne uwagi bezpośrednio zatrudniającemu.
Sprawa komplikuje się w przypadku większych jednostek organizacyjnych, gdzie funkcjonują różne szczeble w organizacji. Często bywa tak, że występuje centrala firmy, oddziały zarządzane przez dyrektorów będących pracodawcami dla pracowników oddziałów, a oddziały te składają się z wyspecjalizowanych działów mających swoich kierowników.
Błędy w zarządzaniu
W praktyce nietrudno wyobrazić sobie sytuację, gdy praca w podrzędnej komórce jest zorganizowana w sposób daleki do ideału. Przykładem może być regularne i nieuzasadnione faworyzowanie części pracowników, czy nierównomierne i niesprawiedliwe obciążanie pracą poszczególnych osób. W takim przypadku pracownik, który dostrzega problemy natury organizacyjnej, powinien zwrócić się ze sprawą do swojego kierownika – zachowując tym samym drogę służbową. Taka interwencja jest przejawem uzasadnionej krytyki. Przede wszystkim jest to krytyka przełożonego, którego rolą jest właściwe organizowanie pracy w dziale. Pośrednio jednak jest to też krytyka pracodawcy, który być może dokonał niewłaściwego wyboru obsadzając stanowisko kierownicze osobą o nieodpowiednich zdolnościach organizacyjnych.
