Urlopu wychowawczego udziela się nie dłużej niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy sześć lat. U niepełnosprawnego potomka, który wymaga osobistej opieki, pracownik może wnioskować o dodatkowe 36 miesięcy, ale nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia (art. 186 § 3 k.p.).
Pięć kawałków
Opieka nad córką czy synem nie musi być ciągła. Urlop wychowawczy wolno podzielić nawet na pięć części, a ich liczbę ustala się według złożonych wniosków (art. 186 § 8 k.p.).
Podstawą udzielenia tego urlopu jest pisemny wniosek pracownika, który składa się przynajmniej na 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z opieki. Jego elementy określa § 23 ust. 1 rozporządzenia ministra rodziny, pracy i polityki społecznej z 8 grudnia 2015 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków (dalej: rozporządzenie; >patrz ramka).
Do wniosku zainteresowany dołącza m.in. pisemne oświadczenie o braku zamiaru korzystania przez drugiego rodzica albo opiekuna dziecka z urlopu wychowawczego przez okres wskazany w piśmie albo o okresie, w którym drugi rodzic/opiekun chce brać ten urlop w tym czasie. Takiego oświadczenia nie składa się, gdy drugiego rodzica pozbawiono władzy rodzicielskiej lub ją ograniczono albo w razie ograniczenia lub zwolnienia z opieki drugiego opiekuna (§ 23 ust. 2 rozporządzenia).
Pracodawca musi
Prawu pracownika do długiego urlopu na dziecko odpowiada zobowiązanie pracodawcy do jego udzielenia. Szef uwzględnia wniosek zainteresowanego w tej sprawie, jeśli ten udowodni, że ma prawo do tego urlopu i przedstawi informacje, aby zweryfikować jego uprawnienia do tej opieki. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 24 września 2015 r. (II PK 274/14). Według SN zobowiązanie pracodawcy do udzielenia pracownikowi urlopu wychowawczego powstaje, gdy ten wraz z wnioskiem przedstawi oświadczenie lub zaświadczenie potwierdzające jego prawo istniejące w momencie rozpoczęcia korzystania z urlopu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 21 marca 2007 r. (II SA/Gd 618/06) stwierdził natomiast, że nabycie przez zatrudnionego prawa do urlopu wychowawczego nie zależy od złożenia wniosku o ten urlop. Prawo do niego nabywa pracownik pozostający w stosunku pracy, mający co najmniej sześciomiesięczne zatrudnienie, sprawujący osobistą opiekę nad dzieckiem i może z niego skorzystać nie dłużej niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy szósty rok życia. Stanowisko to potwierdził WSA w Szczecinie w wyroku z 16 czerwca 2010 r. (II SA/Sz 308/10). Wskazał ponadto, że data złożenia wniosku o urlop wychowawczy nie jest tożsama z datą nabycia prawa do niego.