Wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierzył karę pieniężną prowadzącemu stację demontażu. Decyzja ta została doręczona przedsiębiorcy z pominięciem jego pełnomocnika. Główny inspektor ochrony środowiska rozpatrzył wniesione odwołanie mimo niedoręczenia rozstrzygnięcia pełnomocnikowi. Czy decyzja organu I instancji była ważna? – pyta czytelnik.
Tak, decyzja ta była ważna, mimo że jej doręczenie nastąpiło z naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się jemu. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 lutego 2014 r. (II OSK 2259/12) stwierdził, że nawet wadliwie wydana (doręczona) decyzja wchodzi do obrotu prawnego, tzn. wywołuje określone skutki prawne.
Nie jest przy tym dopuszczalne ponowne poprawne doręczenie w miejsce wcześniejszego wadliwego. Nie jest też dozwolone, przykładowo, ponowne dokonywanie tej czynności wobec stron pominiętych przy wcześniejszym akcie doręczenia. Czynność ta musi mieć charakter jednorazowy. Przyjęcie innej koncepcji godziłoby bowiem w zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych określoną w art. 16 k.p.a.
Jeżeli strony, którym doręczono decyzje (nawet z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów), nie wniosły odwołania, decyzja staje się ostateczna, a jej wzruszenie może nastąpić wyłącznie w ramach trybów nadzwyczajnych (tj. wskutek wniosku o stwierdzenie nieważności lub wznowienie postępowania).
W bogatym orzecznictwie odnoszącym się do naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. wskazuje się, że celem tego przepisu jest przede wszystkim zagwarantowanie praw strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania oraz że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań organów.
