Jeśli w chwili nabycia grunt stanowi gospodarstwo rolne (albo utworzy je lub wejdzie w jego skład), kupujący nie musi odprowadzać podatku. Tak brzmi przepis i wydaje się, że nie powinno być wątpliwości, jak go stosować. Okazuje się jednak, że sądy różnie go rozumieją.
– Spory z fiskusem dotyczą głównie firm, które kupują grunty rolne z przeznaczeniem na różne inwestycje, np. mieszkaniowe albo infrastrukturalne – mówi Artur Nowak, radca prawny, partner w kancelarii Domański Zakrzewski Palinka. Przypomina, że ustawa o PCC odsyła do ustawy o podatku rolnym. Zgodnie z nią za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów o łącznej powierzchni przekraczającej ?1 ha (lub 1 ha przeliczeniowy). Są to grunty sklasyfikowane w ewidencji jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione lub zakrzewione na użytkach rolnych (z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza).
– Większość składów sędziowskich uważa, moim zdaniem słusznie, że do zastosowania zwolnienia wystarczy spełnienie kryteriów formalnych – mówi Artur Nowak. ?– Niektóre jednak odwołują się do wykładni celowościowej.
Spójrzmy na sprawę rozpatrywaną przez Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. II FSK 2704/11). Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w postaci odprowadzonego PCC w kwocie ponad 291 tys. zł. Fiskus odmówił, powołując się na informację z urzędu miasta, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomości zakupione przez spółkę położone są na terenach przeznaczonych do prowadzenia magazynów, składów i handlu hurtowego. Spółka tłumaczyła, że w dniu transakcji grunty nie były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, a o sposobie ich rozliczania powinna przesądzać klasyfikacja z ewidencji gruntów.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał jej racje. Podkreślił, że ustalenie, czy zaistniały przesłanki zwolnienia, następuje w momencie transakcji. Nie ma znaczenia późniejsze zachowanie nabywcy, jego zamiary i plany. Zaznaczył też, że w świetle definicji zawartej w ustawie o podatku rolnym powierzchnia oraz zaklasyfikowanie gruntów w stosownej ewidencji są jedynymi przesłankami pozwalającymi uznać je za gospodarstwo rolne.
