Tak uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 września 2013 r. (I FSK 1046/12).
Stan faktyczny
Podatnik wystąpił o udzielenie mu interpretacji indywidualnej sprawie dotyczącej opodatkowania VAT dostawy nieruchomości gruntowej dokonanej w ramach wywłaszczenia za odszkodowaniem. Tak się jednak złożyło, że w tym samym przedmiocie fiskus przeprowadził kontrolę podatkową, która zakończyła się protokołem. Podatnik zastosował się do wytycznych kontrolerów i dokonał korekty deklaracji VAT oraz wpłacił podatek. We wniosku o interpretację pytał jednak czy od wywłaszczonych działek obowiązany był odprowadzić VAT. Sam uważał bowiem, że nie.
Organ interpretacyjny odmówił wszczęcia postępowania. Uznał, że nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej. A także gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub w postanowieniu organu podatkowego czy kontroli skarbowej. Skoro u podatnika była przeprowadzona kontrola podatkowa na okoliczność rozliczania VAT, to mamy tu do czynienia z powagą rzeczy osądzonej. I choć fiskus przyznał, że taka sytuacja nie wynika wprost z przepisów, to jego zdaniem za odmową udzielenia interpretacji przemawia założenie racjonalności ustawodawcy. Podatnik zaskarżył odmowę do sądu i wygrał.
Rozstrzygnięcie
Najpierw rację skarżącemu przyznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Stan faktyczny objęty wcześniej zakończoną kontrolą podatkową i wydanym protokołem, do którego zastosował się podatnik, nie mieści się w żadnej z okoliczności wymienionych w art. 14b § 5 ordynacji podatkowej (dalej: o.p.). W takiej sytuacji nie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej. Protokół, którym zakończyła się kontrola podatkowa, nie rozstrzygał bowiem sprawy co do istoty.
Stanowisko to w pełni zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny. W jego ocenie, nie można utożsamiać rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu ze złożeniem deklaracji podatkowej czy korekty w związku z przeprowadzoną kontrolą podatkową zakończoną protokołem kontroli. Protokół kontroli nie jest aktem rozstrzygającym sprawę co do jej istoty. Dokumentuje tylko przebieg kontroli. Podatnik może się zastosować do stwierdzonych w nim nieprawidłowości, ale nie musi. Gdyby ustawodawca chciał wyłączyć wydanie interpretacji w razie zastosowania się przez podatnika do ujawnionych w protokole kontroli podatkowej nieprawidłowości poprzez złożenie deklaracji czy korekty deklaracji, zapewne dokonałby zmiany przepisów.
