Jakie dokumenty przy dofinansowaniu niepełnosprawnych

Na pytania czytelników odpowiada Edyta Sieradzka, wiceprezes Ogólnopolskiej Bazy Pracodawców Osób Niepełnosprawnych

- Poświadczając częściową niezdolność podwładnego do pracy, lekarz orzecznik ZUS podał kod i informację o schorzeniu szczególnym wymienionym w art. 26a ust. 1b ustawy o rehabilitacji po 1 stycznia 2011 tylko w sentencji tego orzeczenia. Czy to uprawnia pracodawcę do otrzymania zwiększonego dofinansowania wynagrodzenia tego pracownika?

Tak. Kwota dofinansowania wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych po 1 stycznia 2011 zwiększa się o 40 proc. najniższego wynagrodzenia dla niepełnosprawnych, wobec których orzeczono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe, całościowe zaburzenia rozwojowe lub epilepsję, oraz osób niewidomych.

Tak stanowi art. 26a ust. 1b ustawy z 27 sierpnia 1997 o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm., dalej ustawa o rehabilitacji).

Z interpretacji Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych wynika, że użycie w art. 26a ust. 1b ustawy wyrazu „orzeczono” oznacza, że dokumentem potwierdzającym te schorzenia musi być orzeczenie (lub wyrok rozstrzygający w zakresie objętym tym orzeczeniem).

Ustawodawca nie ustanowił jednak, gdzie w orzeczeniu ma być potwierdzone schorzenie. Zatem to, że osoba legitymująca się takim dokumentem jest tą, u której stwierdzono szczególne schorzenie, może wynikać z sentencji, symbolu przyczyny niepełnosprawności, wskazań czy uzasadnienia.

Jeżeli w orzeczeniu, o którym mowa w art. 5 lub art. 62 ustawy o rehabilitacji, w uzasadnieniu podano dodatkowo np. że ta osoba jest psychicznie chora lub że osoba z epilepsją potrzebuje wsparcia, to wystarczy. Taki dokument potwierdza jej szczególne schorzenia.

Pracownica emerytka, będąca osobą niepełnosprawną od 1998 r., ostatnie orzeczenie miała wydane 26 sierpnia 2010 o zaliczeniu jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności – trwale. Wydał to orzeczenie miejski zespół ds. orzekania o niepełnosprawności. 12 sierpnia 2011 wystąpiła z wnioskiem do ZUS o ustalenie uprawnień do dodatku pielęgnacyjnego. 14 września dostarczyła orzeczenie lekarza ZUS, z którego wynika, że jest „niezdolna do samodzielnej egzystencji do 30 września 2012”. Czy tę osobę można zaliczyć do stanu zatrudnienia jako niepełnosprawną w stopniu znacznym i pobierać na nią dofinansowanie?

Tak. Zgodnie z art. 5 ustawy o rehabilitacji orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o:

– 1 września – 31 grudnia  1997 jest traktowane do czasu upływu ważności na równi z tym o lekkim stopniu niepełnosprawności, zgodnie z ówczesnym § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 21 sierpnia 1997 w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności, trybu postępowania przy orzekaniu oraz zakresu, składu i sposobu działania zespołów orzekających o stopniu niepełnosprawności (DzU nr 100, poz. 627),

– 1 stycznia – 16 sierpnia  1998 jest traktowane do czasu upływu ważności na równi z tym o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zgodnie z ówczesnym art. 5 pkt 3 ustawy o rehabilitacji (DzU z 1997 r. nr 123, poz. 776), oraz

– 17 sierpnia 1998 jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

Jeżeli zatem z orzeczenia lekarza ZUS wynika, że niezdolność do samodzielnej egzystencji ustalono na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy z 17 grudnia  1998 o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, to jest ono traktowane na równi z tym o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Czytelnik może więc na tę osobę ubiegać się o dofinansowanie, bo na pracowników w stopniu znacznym, którzy mają ustalone nawet prawo do emerytury, w dalszym ciągu ono przysługuje.

Pracownik orzeczenie o niepełnosprawności miał do końca sierpnia. Złożył dokumenty do komisji 1 września br. i dowiedział się, że zbierze się ona na przełomie listopada i grudnia. Czy pracodawca z tzw. otwartego rynku może teraz pobierać na niego dofinansowanie? Czy dopiero po dostarczeniu przez niego nowego orzeczenia będzie mógł wstecznie skorygować te okresy?

Od 1 września br. pracodawcy nie wolno traktować tego pracownika jako niepełnosprawnego. Tym samym nie może za niego dostać miesięcznego dofinansowania. Stanie się to dopiero wtedy, gdy podwładny dostarczy firmie kolejne orzeczenie. Z niego musi jednak wynikać ciągłość, czyli że niepełnosprawność istnieje od np. 2010 r., stopień niepełnosprawności lekki od 2010 r.

W związku z tym że pracownik złożył wniosek o następne orzeczenie w dniu kolejnym po upływie ważności poprzedniego, pracodawca będzie mógł zastosować art. 2a ust. 2 ustawy o rehabilitacji. Dzięki temu ponownie zaliczy go do niepełnosprawnych od 1 września br., uzyskując na niego pomoc z PFRON. Od tego dnia też zrobi korekty druków Wn-D, załączników INF-D-P oraz obowiązkowo korekty INF-1.

Podkreślam jednak, że prawo do korekt ma wynikać z kolejnego orzeczenia.