Odpady: ewidencja niezbędna do sprawozdania

Od tego, czy zgodnie z przepisami i sumiennie ją wypełniają, zależy poprawność wykazów przesyłanych marszałkowi województwa. To także ważny dokument w razie kontroli (zazwyczaj prowadzonej przez Inspekcję Ochrony Środowiska).

Najbardziej sformalizowane jest prowadzenie ewidencji odpadów, ich posiadacz jest obowiązany ją prowadzić zgodnie z art. 36 ustawy o odpadach.

Od początku 2011 r. przedsiębiorców obowiązują nowe wzory ewidencji odpadów. Określa je rozporządzenie ministra środowiska z 8 grudnia 2010 w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów (DzU z 2010 nr 249, poz. 1673).

Ewidencja jest prowadzona z zastosowaniem

- karty ewidencji odpadu prowadzonej dla każdego rodzaju odrębnie i

- karty przekazania odpadu.

Małe i średnie firmy (przepisy milczą w tym miejscu o mikroprzedsiębiorstwach) ewidencjonują odpady w sposób uproszczony, czyli za pomocą kart przekazania odpadów. Ale tylko wtedy, gdy

- wytwarzają odpady niebezpieczne w ilości do 100 kg rocznie,

- wytwarzają odpady inne niż niebezpieczne, niebędące odpadami komunalnymi, w ilości do 5 ton rocznie.

To znaczy, że powinny założyć np. segregator i wpinać do niego kolejno karty przekazania odpadów. Na ich podstawie sporządzą sprawozdanie roczne, które prześlą marszałkowi województwa.

Z zastosowaniem tylko kart przekazania odpadów ewidencjonują je także firmy prowadzące wyłącznie transport śmieci.

Uwaga!

Prowadzenie uproszczonej ewidencji nie zwalnia z obowiązku sprawozdawczego.

Co w ewidencji

Karty ewidencji prowadzi się odrębnie dla każdego rodzaju odpadu (zgodnie z katalogiem odpadów). Wypełnienie prawidłowo druku z załącznika nr 1 do rozporządzenia tylko z pozoru jest proste. Podobnie jest z kartami przekazania odpadów (załącznik nr 5).

Przede wszystkim trzeba pamiętać, żeby zarówno karty ewidencji, jak i przekazania odpadów były zgodne z aktualnym wzorem. Otrzymaliśmy bowiem sygnały, że inspektorzy ochrony środowiska nakładają mandaty na firmy, które wypełniają stare formularze kart.

Wyjaśnienia i pułapki

Do formularzy są szczegółowe wyjaśnienia, ale jak zwykle nie brakuje pułapek.

W karcie ewidencji nie można zapomnieć o zaznaczeniu, w jakim zakresie podmiot prowadzi działalność związaną z odpadami.

– Wytwarzający odpady, którzy świadczą usługi u klienta, powinni prowadzić karty ewidencji odpadu osobne dla każdego województwa – mówi Joanna Wilczyńska, ekspert opolskiej firmy Atmoterm SA zajmującej się ochroną środowiska.

– Nie muszą być prowadzone odrębnie dla każdej gminy czy dla każdego adresu wytworzenia śmieci. Na ich podstawie trzeba zrobić zbiorcze roczne zestawienia osobno dla każdego marszałka tego województwa, w którym odpady zostały wytworzone.

Gminne jednostki organizacyjne lub firmy odbierające odpady komunalne na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach prowadzą karty ewidencji odpadu osobne dla każdej gminy. Na ich podstawie należy koniecznie podać w zbiorczym rocznym zestawieniu do marszałka województwa dane dotyczące odebranych odpadów w poszczególnych gminach.

Pozostałe podmioty prowadzą karty ewidencji odpadu osobne dla każdego adresu (wytworzenia, zbierania, odzysku czy unieszkodliwiania).

– W karcie przekazania odpadu są dwie nowe rubryki: „rodzaj procesu przetwarzania, któremu powinien zostać poddany odpad” i „wnioskuję o wydanie dokumentu potwierdzającego odzysk i recykling” – mówi Joanna Wilczyńska.

– Wielu przedsiębiorców niepotrzebnie je wypełnia i zakłady odbierające śmiecie muszą wystawiać sterty niepotrzebnych potwierdzeń. Tymczasem pierwszą z nich wypełnia jedynie przedsiębiorca prowadzący stację demontażu, a dokumenty potwierdzające odzysk i recykling są potrzebne tylko firmom rozliczającym się z opłaty produktowej.

Wątpliwości budzi też wypełnianie kolumny „transportujący odpad”, jeśli odbiera je bezpośrednio np. firma recyklingowa. – W takiej sytuacji należy zostawić pustą kolumnę, ale jeśli ktoś ją wypełni, nie jest to traktowane jako błąd – dodaje Joanna Wilczyńska.

Kłopoty z pośrednikiem

Kłopoty pojawiają się, gdy chodzi o potwierdzenie odbierającego na karcie przekazania odpadu, jeśli pośredniczy w tym firma transportowa. Wytwórca śmieci uzyskuje bezpośrednio tylko podpis transportującego. Na ogół odbierający przesyła wytwórcy kopię karty z podpisem.

Jeśli zbyt długo tego nie robi, warto się o to upomnieć, bo mogą być kłopoty w razie kontroli.

Ponadto w przypadku odpadów przekazywanych na składowisko ewidencja dodatkowo powinna obejmować (zgodnie z art. 36 ust. 1b ustawy o odpadach):

- podstawową charakterystykę odpadów,

- wyniki testów zgodności.

Uwaga!

Możliwe jest niesporządzanie karty przekazania odpadu, jeżeli jeden z posiadaczy odpadów jest zwolniony z obowiązku prowadzenia ewidencji (np. jest osobą fizyczną odbierającą odpady z kory).

Wolno także wypełnić zbiorczą kartę przekazania odpadu, obejmującą odpad tylko danego rodzaju, pod warunkiem że jest przekazywany łącznie w czasie jednego miesiąca kalendarzowego, za pośrednictwem tego samego podmiotu prowadzącego transport odpadów i oddawanych temu samemu odbierającemu śmieci.