Kiedy członek rady nadzorczej może zostać zawieszony

Zgodnie z art. 385 § 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=0878F97C9B855869DA1A3F9BAD45E3AB?id=133014]kodeksu spółek handlowych (DzU z 2000 r. nr 94, poz. 1037 ze zm.)[/link] rada nadzorcza spółki akcyjnej składa się z co najmniej trzech, a w spółkach publicznych z co najmniej pięciu członków, powoływanych i odwoływanych przez walne zgromadzenie.

Statut spółki, zgodnie z art. 304 § 1 pkt 8 k.s.h., powinien określać liczbę członków rady nadzorczej albo co najmniej minimalną lub maksymalną liczbę członków tego organu oraz podmiot uprawniony do ustalenia jego składu rady nadzorczej.

[srodtytul]Na pewien czas[/srodtytul]

W przeciwieństwie do zawieszenia członka zarządu k.s.h. nie przewiduje podobnej instytucji wobec członka rady nadzorczej. Nie ma zatem przepisów, które regulowałyby uprawnienia np. walnego zgromadzenia do zawieszania członków rady, a także skutki prawne takiego zawieszenia dla dalszego funkcjonowania rady nadzorczej.

Możliwe jest jednak, że sąd np. w postępowaniu zabezpieczającym na podstawie art. 755 § 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=906021C3C4F8A71B08066CD633B6506B?id=70930]kodeksu postępowania cywilnego[/link] wyda postanowienie o zawieszeniu członka rady nadzorczej. Abstrahując od kwestii samej dopuszczalności takiego postanowienia, warto się zastanowić nad skutkami prawnymi takiego zawieszenia. Dla ich oceny konieczne będzie odwołanie się do regulacji kodeksowych dotyczących członka zarządu.

Zawieszenie ze swej istoty jest instytucją o charakterze czasowym i przemijającym. Nie powinno być rozumiane jako wykluczenie z zarządu czy rady nadzorczej.

[srodtytul]Adnotacja w Krajowym Rejestrze Sądowym[/srodtytul]

Instytucję zawieszenia członka zarządu spółki akcyjnej reguluje art. 368 § 4 k.s.h. Bezsporne w doktrynie jest stanowisko, że w wyniku tego następuje wstrzymanie możliwości wykonywania funkcji prowadzenia spraw i reprezentacji spółki przez zarząd (m.in. A.Kidyba, „Komentarz”, Lex 2010; R.Czerniawski, „Komentarz”, ABC 2004).

Od odwołania różni się tym, że nie ustaje wówczas stosunek organizacyjny, ale do czasu odwieszenia lub odwołania zawieszony członek zarządu nie może korzystać ze swych kompetencji. Jednak nadal pozostaje w składzie zarządu.

Warto także zwrócić uwagę na treść art. 39 pkt 5 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=AA5D147253D7BDE4C85AFD346C3C1B89?id=238358]ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym[/link] (tekst jedn. DzU z 2007 r. nr 168, poz. 1186 ze zm.), który stanowi, że w dziale 2 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się wzmianki o zawieszeniu członków organu, jeśli przepis szczególny przewiduje takie zawieszenie.

Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że zawieszony członek organu spółki nie podlega wykreśleniu z rejestru (nadal pozostaje bowiem członkiem organu), a jedynie w rejestrze zamieszcza się wzmiankę o jego zawieszeniu.

[srodtytul]Uczestnictwo bierne[/srodtytul]

Analogicznie należy potraktować kwestię zawieszenia w wykonywaniu funkcji członka rady nadzorczej dokonanego przez sąd np. na podstawie art. 755 § 1 k.p.c. Zawieszony członek ma wstrzymaną możliwość wykonywania czynności i funkcji zastrzeżonych do kompetencji członka rady nadzorczej spółki akcyjnej. Formalnie nadal pozostaje jej członkiem, jednak nie ma prawa podejmować czynności takich, jak udział w głosowaniu nad uchwałami rady.

Ponieważ zawieszenie członka rady nadzorczej spółki akcyjnej przez sąd jest sytuacją nieuregulowaną w k.s.h., sąd w granicach swych kompetencji w sentencji rozstrzygnięcia o zawieszeniu powinien precyzyjnie określić zasady, na jakich zawieszony członek rady i sama rada mają dalej funkcjonować w strukturze ustrojowej spółki. Moim zdaniem, jeżeli coś innego nie wynika z treści sentencji orzeczenia o zawieszeniu, nic nie stoi na przeszkodzie, aby rada nadzorcza spółki mogła dalej funkcjonować.

Zawieszony członek rady nadzorczej co do zasady nadal pozostaje członkiem rady, a zatem zgodnie z art. 388 § 1 k.s.h. powinien być zapraszany na posiedzenia rady nadzorczej.

W konsekwencji uznać na-leży, że zawieszony członek rady może uczestniczyć w posiedzeniach rady nadzorczej, jednak nie może wykonywać funkcji członka rady, co oznacza, że jego uczestnictwo w posiedzeniu jest wyłącznie bierne.

Nie może np. uczestniczyć w głosowaniach nad uchwałami rady, domagać się prawa głosu, przedkładać projektów uchwał czy realizować innych kompetencji członka rady nadzorczej spółki akcyjnej zastrzeżonych przepisami k.s.h. lub statutu spółki.