Zamiast inwalidów mamy niezdolnych do pracy

Przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy powiatowe i wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności uwzględniają:

- stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji;

- możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.

Przy ocenie celowości przekwalifikowania zawodowego lekarz orzecznik powinien uwzględnić m.in. charakter i przebieg procesów chorobowych oraz ich wpływ na stan czynnościowy organizmu, posiadane kwalifikacje, wiek, zawód, możliwość przywrócenia zdolności do pracy przez leczenie i rehabilitację oraz przekwalifikowanie zawodowe.

[srodtytul]Dwa różne cele[/srodtytul]

Oddzielono również orzekanie dla celów związanych ze świadczeniami z ubezpieczenia społecznego z tytułu niezdolności do pracy od orzekania o niepełnosprawności dla celów pozaubezpieczeniowych.

Oznacza to, że zachowanie zdolności do pracy w warunkach określonych w przepisach ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie stanowi przeszkody do orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy (potwierdza to m.in.[b] wyrok SN z 3 grudnia 2004 r., II UK 68/2004[/b]).

[srodtytul]Nie tylko w zpchr[/srodtytul]

Ustawowe definicje niezdolności do pracy wzbudzają wątpliwości pracodawców. Dotyczą one możliwości zatrudnienia osób, które posiadają orzeczenia z informacją, że „są niezdolne do pracy albo zdolne do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej”.

Zapis ten nie powinien być odczytywany jako zakaz zatrudniania takich osób poza zakładami pracy chronionej. Wskazuje on jedynie na stopień upośledzenia danej osoby w kontekście możliwości podjęcia pracy.

Jednakże informacja o podjęciu zatrudnienia przez osobę niezdolną do jej wykonywania może mieć wpływ na decyzję lekarza orzecznika ZUS lub innego organu orzekającego w sytuacji, gdy osoba ta ubiega się o przedłużenie okresu niezdolności do pracy lub orzeczenie niepełnosprawności. Każda sprawa tego typu rozpatrywana jest indywidualnie.

[ramka][b]Przykład[/b]

Pan Marek jest kierowcą. Został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy z uwagi na wzrok. Podjęcie przez pana Marka pracy w zawodzie z pewnością nie zyska aprobaty organów orzekających.

Pani Elżbieta jest księgową. Została uznana za całkowicie niezdolną do pracy z uwagi na dysfunkcje narządu ruchu (porusza się na wózku). Pani Elżbieta może pracować w swoim zawodzie zarówno na chronionym, jak i otwartym rynku pracy.[/ramka]

[srodtytul]Ocenia komisja [/srodtytul]

Oceny niezdolności do pracy dla celów związanych ze świadczeniami z ubezpieczenia dokonuje w formie orzeczenia lekarz orzecznik ZUS. Na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej ZUS wydaje decyzję w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania świadczenia.

W przypadku gdy osoba zainteresowana nie wniosła sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika do komisji lekarskiej, a prezes ZUS nie zgłosił zarzutu wadliwości, podstawą wydania decyzji jest orzeczenie lekarza orzecznika.

Komisje lekarskie zostały utworzone głównie w miastach będących siedzibą wojewody, przede wszystkim z uwagi na lepsze połączenia komunikacyjne i dostępność do specjalistycznej kadry medycznej. Liczba komisji lekarskich uzależniona jest natomiast od lokalnych potrzeb.

W każdej siedzibie utworzono taką ich liczbę, aby rozpatrywanie wnoszonych sprzeciwów i zarzutów przebiegało sprawnie i bez zbędnych opóźnień.

[srodtytul]Dawne grupy mają odpowiedniki[/srodtytul]

Termin „inwalidztwo” funkcjonował także w systemie orzekania o niepełnosprawności. Aktualnie obowiązujący system reguluje [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=039B53A39E41410F676ABA3495BB07BA?id=257066]ustawa o rehabilitacji[/link] oraz [link=rozporządzenie w sprawie orzekania o niepełnosprawności]rozporządzenie w sprawie orzekania o niepełnosprawności (DzU z 2003 r. nr 139, poz. 1328 ze zm.)[/link].

Na mocy ustawy o rehabilitacji zdefiniowano pojęcie niepełnosprawności, która oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującej niezdolność do pracy.

Tylko osoby posiadające status osoby niepełnosprawnej na podstawie ustawy o rehabilitacji mogą korzystać z różnych form wsparcia, uprawnień i rehabilitacji określonych w tej ustawie oraz z większości ulg i uprawnień określonych w odrębnych przepisach.

Nadal zachowują ważność orzeczenia o zaliczeniu do jednej z trzech grup inwalidów wydane przed 1 sierpnia 1998 r.

I tak orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; do II grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a do III grupy inwalidów – na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

Istotna jest również wiedza, iż III grupa inwalidztwa orzeczona przez organy orzecznicze Ministerstwa Obrony Narodowej (wojskowe komisje lekarskie) i organy orzecznicze Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (komisje lekarskie MSWiA) nie jest równoznaczna z lekkim stopniem niepełnosprawności.

Oznacza to, iż osoby posiadające takie orzeczenie są zdolne do pracy poza służbą, chyba że mają orzeczoną III grupę inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia. Tylko III grupa inwalidztwa orzeczona z ogólnego stanu zdrowia równoznaczna jest z posiadaniem lekkiego stopnia niepełnosprawności.