Fiskus zakwestionuje haracz dla marketów

Chodzi o przymusowe opłaty za wejście do sklepu i promocję towaru. Zdaniem Sądu Najwyższego są one niezgodne z prawem. Większość dostawców jednak je wnosi. Godzą się na nielegalne praktyki, ponieważ dzięki sprzedaży w dużym sklepie mogą w ogóle zaistnieć na rynku.

Niestety, może to mieć opłakane skutki podatkowe. Wydatki poniesione na podstawie nieważnej umowy nie mogą bowiem być zaliczone do kosztów. Tak wynika z art. 16 ust. 1 pkt 66 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=B0B1F79EFF28350586F57868124D26ED?id=115893]ustawy o CIT[/link] oraz art. 23 ust. 1 pkt 61 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=6FCA3B23F4F0E76DD247C4E941594E66?id=80474]ustawy o PIT[/link].

[srodtytul]Koszty i VAT [/srodtytul]

– Ten przepis daje fiskusowi podstawę do wyrzucenia z kosztów opłat, które są niezgodne z prawem – przestrzega Marek Kozaczuk, doradca podatkowy, partner w kancelarii Dewey & LeBoeuf. – W czasie kontroli mogą nie pomóc argumenty, że wydatek jest związany z działalnością, ponieważ był warunkiem rozpoczęcia współpracy, ani też to, że został poniesiony w dobrej wierze.

Podobne regulacje znajdziemy w ustawie o VAT. Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. c) nie odliczymy podatku z faktury dokumentującej nieważną czynność prawną. [b]Skoro więc opłaty półkowe są pobierane niezgodnie z prawem, to faktury nie są podstawą do odliczenia VAT. [/b]

[srodtytul]Nieuczciwa konkurencja[/srodtytul]

Przypomnijmy, że zdaniem Sądu Najwyższego pobieranie przymusowych opłat za tzw. wejście do sklepu oraz promocję towarów to czyn nieuczciwej konkurencji ([b]wyrok z 26 stycznia 2006 r., sygn. II CK 378/05 oraz z 19 sierpnia 2009 r., sygn. III CZP 58/09[/b]). Pod wpływem tych orzeczeń markety odstępują od klasycznego półkowego, nie rezygnują jednak z innych form haraczu od dostawców.

– Obecnie mamy około 30 różnych rodzajów płatnych usług świadczonych przez sieci – mówi Andrzej Gantner, dyrektor generalny Polskiej Federacji Producentów Żywności. – Dotyczą one głównie działań marketingowych i obsługi logistycznej. Oczywiście każdej firmie zależy na promocji swoich produktów, ale problemem jest to, że te opłaty są praktycznie obowiązkowe, bo mają bardzo duży wpływ na dalszą współpracę z siecią. Ich wysokość jest też często niewspółmierna do możliwych efektów usług.

[b]– Mimo zmiany nazewnictwa opłat działania sieci handlowych nadal mogą być uznane za czyn nieuczciwej konkurencji[/b] – podkreśla Paweł Wójcik, radca prawny i doradca podatkowy w kancelarii Wójcik i Złotnik. – Decyduje o tym rzeczywisty charakter płatności. Jeśli są faktycznie pobierane za przyjęcie towaru do sprzedaży i utrudniają dostawcy dostęp do rynku, to oznacza, że mają nieuczciwy charakter. W takiej sytuacji nie ma znaczenia, że zostały nazwane opłatami za usługi marketingowe.

Czy urząd skarbowy może jednak sam zadecydować, że opłaty półkowe są nielegalne?

– Nie, chociaż nie można wykluczyć, że przyjmie takie założenie, podpierając się orzecznictwem Sądu Najwyższego – mówi Marek Kozaczuk. – O tym jednak, czy mamy do czynienia z czynem nieuczciwej konkurencji, może przesądzić tylko sąd powszechny. Dopiero jeśli sąd rozstrzygnie, czy opłata jest sprzeczna z prawem, urząd może określić skutki podatkowe jej poniesienia.