Wierzyciel upadłego dłużnika, jeżeli chce uzyskać zaspokojenie swojej wierzytelności pieniężnej z masy upadłości, musi – co do zasady – zgłosić ją sędziemu komisarzowi. Dokonuje tego w specjalnym piśmie procesowym zwanym zgłoszeniem wierzytelności, którego wymagania formalne określają przede wszystkim art. 239 – 240 prawa upadłościowego i naprawczego z 28 lutego 2003 r. (DzU nr 60, poz. 535 ze zm.).
Jednym z tych formalnych wymagań (art. 239) jest załączenie do zgłoszenia wierzytelności dokumentów uzasadniających to zgłoszenie (np. umowy, faktury itp.). Mogą to być odpisy, ale wyłącznie poświadczone za zgodność z oryginałem, i to jedynie przez notariusza. Wyjątkowo może to uczynić także adwokat lub radca prawny, gdy równocześnie jest pełnomocnikiem wierzyciela dokonującego zgłoszenia wierzytelności.
Niepoświadczenie lub nieprawidłowe poświadczenie odpisów dokumentów załączonych do zgłoszenia wierzytelności ma swoje niekorzystne reperkusje prawne. Zgłoszenie takie jest bowiem dotknięte brakami formalnymi, co w wypadku wierzyciela będącego przedsiębiorcą (a tak jest w przeważającej większości) lub wierzyciela reprezentowanego przez pełnomocnika procesowego będącego adwokatem lub radcą prawnym skutkuje zwrotem takiego zgłoszenia wierzytelności bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia tego braku formalnego.
W dalszej kolejności prowadzi to zaś do tego, że dopóki wierzyciel ten nie dokona zgłoszenia wierzytelności spełniającego wymagania formalne (także w zakresie poświadczenia odpisów dokumentów), dopóty nie będzie mógł uczestniczyć w podziale funduszów uzyskanych z likwidacji masy upadłości.
Wraz z intensyfikacją kontaktów gospodarczych naszych przedsiębiorców z kontrahentami zagranicznymi ich upadłość nabrała charakteru transgranicznego. Upadły polski przedsiębiorca może mieć bowiem nie tylko polskich, ale również zagranicznych niezaspokojonych wierzycieli, w szczególności pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej. W konsekwencji rodzi się pytanie, według jakiego prawa krajowego (polskiego czy obcego) będzie się toczyło ewentualne postępowanie upadłościowe polskiego przedsiębiorcy, a tym samym jakie prawo określać będzie wymagania formalne dotyczące zgłoszeń wierzytelności.
