Tajemnica przedsiębiorstwa jest skuteczniej chroniona

Poprzednie przepisy też zobowiązywały inspektorów do zachowania w tajemnicy informacji, jakie uzyskali w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych.

Działalność Państwowej Inspekcji Pracy należy jednak do tzw. informacji publicznych. Znaczy to, że każdemu wolno wnioskować o udostępnienie dokumentacji z kontroli, czyli protokołu wraz z załącznikami, oraz środków prawnych wydanych po kontroli. Pełną dokumentację z kontroli mają, oczywiście, wyłącznie uczestniczące w niej strony, tj. inspektor i pracodawca. Zainteresowany otrzymuje zatem żądane dokumenty w formie przetworzonej, tzn. po usunięciu z nich danych osobowych pozwalających na identyfikację zatrudnionych.

Tryb ten nie zabezpiecza wystarczająco interesów pracodawców. Od 1 lipca mogą oni więc objąć fragmenty protokołu z kontroli tajemnicą przedsiębiorstwa. Wynika tak z art. 31 ust. 2 pkt 14 ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (DzU nr 89, poz. 589) obowiązującej od 1 lipca. Zakład może więc wnioskować do inspektora o zaznaczenie w protokole informacji objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, których nie należy ujawniać. Uprawnienia takie przysługują podmiotom kontrolowanym, do których należą od 1 lipca br. nie tylko pracodawcy, ale także przedsiębiorcy, dla których świadczą pracę wyłącznie wykonawcy cywilni, w tym zleceniobiorcy czy samozatrudnieni. Na końcu protokołu z kontroli powinno być pouczenie: "Podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo złożenia wniosku o objęcie tajemnicą przedsiębiorstwa informacji zawartych w protokole". Wniosek pracodawca powinien złożyć na piśmie, a inspektor musi go dołączyć jako załącznik do protokołu. Nic nie da kontrolowanemu wystąpienie o utajnienie całego protokołu. Nie ma takiej możliwości prawnej, a inspektor nie może zadecydować za przedsiębiorcę, które z elementów protokołu faktycznie stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.

Utajnieniu podlegają niektóre informacje z protokołu - te, które stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Ustawa jednak nie definiuje tego pojęcia. Czyni to art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. DzU z 2003 r. nr 153, poz. 1503 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem tajemnica przedsiębiorstwa to nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne, mające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności. Nie wchodzą zatem w grę informacje powszechnie znane lub takie, o których treści każdy zainteresowany może się legalnie dowiedzieć. Chodzi o dane znane nielicznym osobom, np.

- obrazujące wielkość produkcji i sprzedaży, a także źródła zaopatrzenia i zbytu (postanowienie sądu antymonopolowego z 15 maja 1996 r., XVIIAmz1/96),

- poufne informacje o planach wydawniczych, które mogą przedstawiać samodzielną wartość handlową w relacjach z konkurencyjnymi wydawcami (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 11 czerwca 2003 r., IACa469/03).

Najwięcej danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa pojawi się zapewne w kontrolach stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, np. o używanych w firmie maszynach i ich typach, stosowanych technologiach, recepturach, schematach linii produkcyjnych czy składzie chemicznym stosowanych w produkcji substancji. Informacje takie uzyskane przez konkurencję mogłyby zagrozić bytowi firmy na rynku i dlatego bez wątpienie należy je uznać za tajemnicę przedsiębiorstwa i objąć prawną ochroną. Mniej informacji, które będą stanowiły tajemnicę przedsiębiorstwa, znajdzie się w protokołach z kontroli przestrzegania prawa pracy.

W protokole z kontroli firmy transportowej inspektor pracy opisał dokładnie kilka dni pracy kierowcy, aby wykazać naruszenia przepisów o czasie pracy. W protokole znalazły się dane dotyczące kontrahentów pracodawcy, do których kierowca woził towar, oraz rodzajów transportowanego asortymentu. Takie informacje można uznać za tajemnicę przedsiębiorstwa i zastrzec ich poufność.

Niektóre dane inspektor pracy może utajnić według własnego uznania, by osłaniać pracowników udzielających mu informacji.

Podczas kontroli, w celu ustalenia stanu faktycznego, przesłuchuje bowiem ich i osoby zatrudniane na innej podstawie. Dzieje się tak zazwyczaj w trakcie kontroli dotyczących: mobbingu, legalności zatrudnienia, czasu pracy lub szkoleń na temat bezpieczeństwa i higieny pracy.

Do Państwowej Inspekcji Pracy wpłynęła skarga pracowników, że spółka dopuszcza ich do pracy bez obowiązkowych szkoleń bhp. Inspektor pracy znalazł jednak w ich aktach osobowych zaświadczenia z odbytych szkoleń. W celu rozstrzygnięcia, czy dokumenty zostały podrobione, przesłuchał pracowników na okoliczność: terminu szkolenia, jego przebiegu, osoby prowadzącej oraz informacji wyniesionych przez uczestników.