Oparty na zaufaniu i wzajemnym poszanowaniu praw dialog pomiędzy pracodawcą a działaczami związkowymi sprzyja samym zatrudnionym. Szefowie działający w zaufaniu do przedstawicieli załogi mają większą łatwość w dzieleniu się informacjami i uważniej wsłuchują się w przedstawiane przez nich argumenty. Nadużywanie tego zaufania, np. poprzez ujawnienie informacji poufnych, skutkuje z kolei zwiększeniem napięć i okupowaniem się na swoich stanowiskach.
Główne zarzewie konfliktu
Bardzo częstym czynnikiem zapalnym jest ostrzeganie przez związkowców pracowników o tym, że pracodawca ma zamiar rozwiązać z nimi umowę o pracę. W praktyce jest to szczególnie problematyczne w przypadku zamiaru wypowiedzenia angażu na czas nieokreślony.
Czytaj także: Od 1 stycznia 2019 związki zawodowe również dla zleceniobiorców i stażystów
Informacje na ten temat partnerzy społeczni czerpią oczywiście z indywidualnych (obowiązkowych) konsultacji w trybie art. 38 kodeksu pracy i art. 30 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych. To z kolei prowadzi niejednokrotnie do patologicznych sytuacji. Zatrudnieni uciekają na długotrwałe zwolnienia chorobowe, uniemożliwiając szefowi przeprowadzenie zmian. Oczywiście, świadczy to bezsprzecznie o ułomności systemu orzekania o niezdolności do pracy. Ale czy taka wylewność związkowców nie stanowi naruszenia?
Dwie, a nie trzy strony
Organizacje związkowe stoją na stanowisku, że nie. Główny argument powoływany przez ich przedstawicieli jest taki, że warunkiem wydania opinii w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę jest poznanie stanowiska drugiej strony. Takie podejście jest, w mojej ocenie, całkowicie błędne. Według przepisów prawa, dyskusja i przepływ danych odbywa się tylko na linii pracodawca – osoby uprawnione do reprezentacji organizacji związkowych. Ustawodawca nie przewidział w tym zakresie dyskusji trójstronnych. Związki zawodowe mają wypowiedzieć się co do przyczyny wskazanej przez szefa, tj. w zakresie określonym przez niego w treści konsultacji. Postępowanie konsultacyjne to nie mediacja ani postępowanie sądowe, w których zatrudnieni biorą czynny udział.