31 grudnia 2014 r. zakończyłem działalność gospodarczą i sporządziłem wykaz składników majątku na dzień likwidacji w trybie art. 24 ust. 3a ustawy o PIT. W wykazie ująłem m.in. samochód osobowy będący środkiem trwałym. 7 lipca 2015 r. sprzedałem ten samochód. Czy muszę od tej sprzedaży zapłacić podatek dochodowy? Czy oznacza to dla mnie również konieczność założenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, którą prowadziłem przed zakończeniem działalności gospodarczej? – pyta czytelnik.
W razie likwidacji działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej, w tym prowadzonych w formie spółki niebędącej osobą prawną, lub wystąpienia wspólnika z takiej spółki sporządza się wykaz składników majątku na dzień likwidacji działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej lub na dzień wystąpienia wspólnika z takiej spółki (art. 24 ust. 3a ustawy o PIT). Jak wyjaśniła Izba Skarbowa w Poznaniu w interpretacji z 9 sierpnia 2012 r. (ILPB1/415-511/12-2/AMN): „(...) w momencie likwidacji działalności gospodarczej nie powstanie po stronie podatnika jakikolwiek przychód w ramach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód po stronie wnioskodawcy powstanie dopiero w momencie ewentualnego odpłatnego zbycia składników majątku wykorzystywanych przez zainteresowanego w prowadzonej działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem warunków, o których mowa w art. 14 ust. 3 pkt 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (...)".
Przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia składników majątku pozostałych na dzień likwidacji działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej, prowadzonych samodzielnie (art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. a ustawy o PIT).
Uwaga! Zgodnie z art. 14 ust. 7 ustawy o PIT przy określaniu wysokości przychodów z odpłatnego zbycia składników majątku pozostałych na dzień likwidacji działalności gospodarczej przepisy art. 14 ust. 1 i art. 19 ustawy o PIT stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że:
- za przychód uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont (u podatników sprzedających towary i usługi opodatkowane VAT za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny VAT),
- przychodem z odpłatnego zbycia składników majątku jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia, z tym że powinna ona odpowiadać ich wartości rynkowej.
Przykład
Załóżmy, że czytelnik sprzedał samochód osobowy (wykazany w wykazie składników majątku na dzień zakończenia działalności gospodarczej) za 6150 zł, w tym 1150 zł VAT, co odpowiada wartości rynkowej sprzedanego samochodu. Przychodem czytelnika z pozarolniczej działalności gospodarczej z tytułu sprzedaży samochodu będzie kwota 5000 zł, tj. uzyskana cena sprzedaży netto.
Wyłączenie po sześciu latach
Do przychodów z działalności gospodarczej nie zalicza się przychodów z odpłatnego zbycia składników majątku pozostałych na dzień likwidacji prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej lub prowadzonych samodzielnie działów specjalnych produkcji rolnej – jeżeli od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła likwidacja prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej, prowadzonych samodzielnie działów specjalnych produkcji rolnej, spółki niebędącej osobą prawną lub nastąpiło wystąpienie wspólnika z takiej spółki, do dnia ich odpłatnego zbycia upłynęło sześć lat i odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej (zob. art. 14 ust. 3 pkt 12 lit. a ustawy o PIT).
Aby czytelnik mógł skorzystać z tego wyłączenia, musiałby sprzedać ten samochód po 31 grudnia 2020 r.
Jeśli nie były kosztem
Dochodem z odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. a ustawy o PIT, jest różnica między przychodem z odpłatnego zbycia a wydatkami na nabycie zbywanych składników, niezaliczonymi do kosztów uzyskania przychodów w jakiejkolwiek formie (art. 24 ust. 3b ustawy o PIT).
Przykład
Załóżmy, że czytelnik kupił samochód (zawarł umowę kupna) za 12 000 zł i taka była wartość początkowa samochodu wykazana w ewidencji środków trwałych.
Wariant I: na dzień likwidacji działalności gospodarczej (31 grudnia 2014 r.) samochód był całkowicie zamortyzowany – dochodem z odpłatnego zbycia składnika majątku będzie kwota 5000 zł.
Wariant II: na dzień likwidacji działalności gospodarczej (31 grudnia 2014 r.) samochód był zamortyzowany w 80 proc. (niezamortyzowana część wynosi 2400 zł) – dochodem z odpłatnego zbycia będzie kwota 2600 zł (5000 zł – 2400 zł).
Bez ewidencjonowania
Sprzedaż składnika majątku pozostałego na dzień likwidacji prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej i konieczność rozpoznania przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej nie oznacza, że podatnik (czytelnik) musi ponownie założyć podatkową księgę przychodów i rozchodów.
Obowiązek prowadzenia podatkowej księgi dotyczy m.in. osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą (zob. art. 24a ust. 1 ustawy o PIT). Obowiązek ten nie dotyczy natomiast m.in. osób, które odpłatnie zbywają składniki majątku po likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie (zob. art. 24a ust. 4 pkt 4 lit. a ustawy o PIT).
