[b]Kupiliśmy fabrycznie nowe autobusy i amortyzujemy je bilansowo stawką 10 proc. (będą u nas użytkowane przez dziesięć lat). Dla celów podatkowych wydłużyliśmy okres ich amortyzacji do dziesięciu lat, stosujemy więc także 10-proc. stawkę (skorzystaliśmy z art. 16i ust. 5 ustawy o CIT, gdyż nie zależy nam na kosztach podatkowych). Czy musimy tworzyć rezerwę na odroczony podatek dochodowy?[/b]
[b]Nie[/b] Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o rachunkowości aktywa oraz rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się w związku z przejściowymi różnicami pomiędzy wartościami poszczególnych pozycji bilansowych dla celów podatkowych i rachunkowych. Celem tych zabiegów jest urealnienie wyniku finansowego, w związku z tym że wykazany w sprawozdaniu finansowym podatek dochodowy został obliczony od podstawy opodatkowania, a nie od zysku brutto. Tworzenie rezerw i ustalanie aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego eliminuje więc efekt odmiennego rozpoznawania w czasie przychodów i kosztów w świetle ustawy o rachunkowości oraz przepisów podatkowych.
Jak wynika z pytania, firma zdecydowała się dokonywać amortyzacji zarówno bilansowej, jak i podatkowej nabytego nowego autobusu metodą liniową, przy zastosowaniu rocznej stawki 10 proc. Mimo że miała prawo skorzystać z 20-proc. stawki amortyzacyjnej, to zgodnie z art. 16i ust. 5 ustawy o CIT zdecydowała się na jej obniżenie o połowę. Taki zabieg może być przeprowadzony albo od samego początku amortyzacji, albo od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego.
W omawianej sytuacji kwota rocznych odpisów amortyzacyjnych zarówno dla celów podatkowych, jak i rachunkowych będzie taka sama, podobnie zresztą jak okres amortyzacji. Brak jest więc podstaw do tworzenia rezerw na odroczony podatek dochodowy.
Warto wspomnieć, że zgodnie z art. 37 ust. 10 ustawy o rachunkowości w przypadku jednostek niemających obowiązku badania i ogłaszania sprawozdania finansowego, zgodnie z art. 64 ust. 1, tworzenie rezerw i ustalanie aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego jest fakultatywne.
