Jak księgujemy transakcje dotyczące zorganizowanej części przedsiębiorstwa

Zorganizowana część przedsiębiorstwa (zcp) w rozumieniu [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=3EC0892953EAF58605FEE453B6E7CBF6?id=115893]ustawy o CIT[/link] (art. 4a pkt 4) to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

[srodtytul]KSIĘGOWANIE APORTU [/srodtytul]

Nabywając zcp w drodze aportu do spółki, należy dokonać następujących zapisów w księgach spółki z o.o.

[b]1. Aktywa wchodzące w skład zcp:[/b]

[b] Wn[/b] odpowiednie konto w zależności od tego, jakie przejęliśmy aktywa

[b]Ma[/b] konto 24 „Pozostałe rozrachunki” (w analityce „Wkład wspólnika z tytułu udziałów”)

[b]2. Pasywa wchodzące w skład zcp:[/b]

[b]Wn[/b] konto 24 „Pozostałe rozrachunki” (w analityce „Wkład wspólnika z tytułu udziałów”)

[b]Ma[/b] odpowiednie konto w zależności od tego, jakie przejęliśmy zobowiązanie

Otrzymane składniki majątku wchodzące w skład wnoszonego aportem „przedsiębiorstwa” należy ująć w księgach rachunkowych spółki z uwzględnieniem postanowień art. 33 ust. 4 oraz art. 44a – 44c [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=0A9C91F09A5DF196E9BF3E3A17ED1D94?id=324433]ustawy o rachunkowości[/link] (uor).

Zgodnie z art. 44b ust. 4 uor poszczególne składniki aktywów i pasywów wchodzących w skład przedsiębiorstwa nabytego przez jednostkę powinny zostać wprowadzone do ksiąg rachunkowych według wartości godziwej. Różnica między ceną nabycia a wartością godziwą aktywów netto nabytego przedsiębiorstwa stanowi wartość firmy (art. 33 ust. 4 uor). Przez nabycie rozumie się m.in. otrzymanie wkładu niepieniężnego. Z kolei za wartość godziwą przyjmuje się zazwyczaj wartość rynkową.

[srodtytul]Dodatnia wartość firmy[/srodtytul]

Jeżeli wartość godziwa aktywów netto jest niższa od ceny nabycia, powstaje dodatnia wartość firmy.

Wartość firmy ujmuje się w ewidencji księgowej jako wartości niematerialne i prawne następującym zapisem:

[b]Wn[/b] konto 02 „Wartości niematerialne i prawne”

[b]Ma[/b] konto 24 „Pozostałe rozrachunki” (w analityce „Wkład wspólnika na poczet udziałów”)

Zgodnie z art. 44b ust. 10 uor od wartości firmy jednostka dokonuje odpisów amortyzacyjnych przez okres nie dłuższy niż pięć lat. Okres ten w uzasadnionych przypadkach może zostać wydłużony do 20 lat. Odpisów amortyzacyjnych od wartości firmy dokonuje się metodą liniową i zalicza w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych:

[b]Wn[/b] konto 76-1 „Pozostałe koszty operacyjne”

[b]Ma[/b] konto 07-2 „Umorzenie wartości niematerialnych i prawnych”

[srodtytul]Ujemna wartość firmy[/srodtytul]

Z kolei jeśli cena nabycia zcp jest niższa od wartości godziwej przejętych aktywów netto, to różnica stanowi wówczas ujemną wartość firmy, którą prezentujemy w księgach w następujący sposób:

a) do wysokości nieprzekraczającej wartości godziwej nabytych aktywów trwałych z wyłączeniem długoterminowych aktywów finansowych notowanych na regulowanych rynkach jako rozliczenia międzyokresowe przychodów:

[b]Wn[/b] konto 24 „Pozostałe rozrachunki”

[b]Ma[/b] konto 84 „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”

b) w wysokości przekraczającej wartość godziwą nabytych aktywów trwałych, z wyłączeniem długoterminowych aktywów finansowych notowanych na regulowanych rynkach jako przychody:

[b] Wn[/b] konto 24 „Pozostałe rozrachunki”

[b]Ma[/b] konto 76-0 „Pozostałe przychody operacyjne”

[srodtytul]Podwyższenie kapitału[/srodtytul]

W momencie wpisu do rejestru sądowego podwyższenia kapitału zakładowego spółki z o.o. wartość nominalną udziałów pokrytych wkładem w postaci zcp należy ująć w księgach w następujący sposób:

[b]Wn[/b] konto 24 „Pozostałe rozrachunki”

[b]Ma[/b] konto 80 „Kapitał zakładowy”

Wszelkie poniesione koszty opłat notarialnych i innych opłat związanych z rejestracją podwyższenia kapitału zakładowego spółki należy zaliczyć do kosztów działalności operacyjnej spółki. Koszty te ująć należy zapisem: