Lokata terminowa (art. 49 ust. 1 pkt 2 prawa bankowego) stanowi umowę zawieraną na czas oznaczony między bankiem, a posiadaczem lokaty (deponentem) w zakresie lokowania (deponowania) środków pieniężnych. Po upływie określonego w umowie terminu lokata może zostać automatycznie przedłużona na kolejny taki sam okres umowny, na warunkach oprocentowania obowiązujących na dzień przedłużenia (lokata odnawialna) lub środki z lokaty (tj. kapitał, powięk- szony o naliczone odsetki) zostają zwrócone jej posiadaczowi na wskazany przez niego rachunek (lokata nieodnawialna).
Jako inwestycje
W ujęciu bilansowym (dla celów prezentacji w sprawozdaniu finansowym), lokaty terminowe zaliczane są do inwestycji (art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy o rachunkowości; dalej: uor). Obejmują one bowiem aktywa finansowe (długo- lub krótkookresowe, w zależności od terminu, na jaki zostały zawarte), posiadane przez jednostkę w celu uzyskania przychodów w formie odsetek (ich wysokość zależy od oprocentowania lokaty, które może być stałe lub zmienne oraz od częstotliwości ich kapitalizacji). Lokaty terminowe ujmowane są na koncie „Rachunki bankowe", w analityce: rachunki lokat terminowych. Zadaniem ewidencji szczegółowej jest umożliwienie określenia stanu środków na lokatach prowadzonych w walucie krajowej (z podziałem na okresy ich płatności) oraz na lokatach prowadzonych w walutach obcych (według poszczególnych kategorii walut obcych).
Trzeba wycenić
Na dzień bilansowy lokaty terminowe powinny być wyceniane w wartości nominalnej, wraz ze skapitalizowanymi (naliczonymi) na ten dzień odsetkami (art. 28 ust. 1 pkt 10 uor). Wycena bilansowa odsetek od lokaty terminowej obejmuje tę ich część, która przypada za okres od dnia zawarcia umowy z bankiem w zakresie otwarcia depozytu bankowego do dnia bilansowego. W kolejnym roku obrachunkowym (obrotowym), pod datą rozliczenia lokaty (notyfikacji odsetek) przez bank, firma – posiadacz lokaty powinna skorygować odsetki naliczone we własnym zakresie na dzień bilansowy, zgodnie z zasadą memoriału, oraz wykazać w ewidencji księgowej odsetki naliczone i dopisane do lokaty przez bank za cały okres trwania lokaty terminowej (tzn. od dnia podpisania umowy z bankiem do dnia rozliczenia lokaty).
Wyjątek dotyczy środków funduszu
Naliczone przez bank odsetki (stosownie do zawartej umowy) wykazywane są na wydzielonym rachunku lokat terminowych lub na rachunku bieżącym (walutowym) przedsiębiorstwa. Zwiększają one stan środków pieniężnych na tych rachunkach i zapisywane są na dobro przychodów finansowych (art. 42 ust. 3 uor). Wyjątkiem są odsetki naliczone od lokat utworzonych ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Odnosi się je na zwiększenie zfśs lub zfron (art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o zfśs; art. 33 ust. 2 pkt 4 ustawy o zfron).
Podatek tylko od otrzymanych
Należy również pamiętać, że dla celów podatku dochodowego, do przychodów podatkowych nie zalicza się kwot naliczonych, lecz nieotrzymanych odsetek od należności, w tym również od lokat terminowych (art. 14 ust. 3 pkt 2 ustawy o PIT; art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o CIT). Momentem powstania przychodu pieniężnego jest data wpływu środków, bezpośrednio do majątku podmiotu, skutkująca powstaniem możliwości dysponowania nimi. W obrocie bezgotówkowym będzie to dzień uznania rachunku bankowego firmy. O zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów podmiotu decyduje – co do zasady – definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono jego aktywa. Odsetki od lokaty terminowej są więc przychodem w dacie ich faktycznego otrzymania, tj. z chwilą ich zapłaty (por. interpretację Izby Skarbowej w Katowicach z 15 kwietnia 2015 r. (IBPBI/2/4510-83/15/KP). W ujęciu podatkowym, za datę rzeczywistego otrzymania odsetek uznaje się również dzień kapitalizacji odsetek (czyli ich doliczenia do lokaty). Datą otrzymania odsetek, w zależności od postanowień umowy lokaty zawartej z bankiem, może być zatem dzień:
