Reklama

Księga przychodów i rozchodów: Podsumowanie roku i zamknięcie księgi

Koniec roku to okres wzmożonej pracy dla księgowych. Trzeba pozamykać ewidencje i rozliczyć się z fiskusem

Publikacja: 22.12.2011 07:40

Księga przychodów i rozchodów: Podsumowanie roku i zamknięcie księgi

Foto: Rzeczpospolita

Podatkowa księga przychodów i rozchodów to uproszczona forma ewidencji, podsumowując rok trzeba jednak wykonać trochę dodatkowych czynności. Przede wszystkim zsumować zapisy, sporządzić remanent i obliczyć dochód.

Szczegółowe zasady rozliczenia określa rozporządzenie ministra finansów z 26 sierpnia 2003 w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (DzU nr 152, poz. 1475 ze zm.).

Spisz swój majątek

Od czego zacząć? Od zrobienia spisu z natury (remanentu) na 31 grudnia. Jest on niezbędny do wyliczenia rocznego dochodu. Wykazujemy w nim towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, produkcję w toku, wyroby gotowe, braki i odpady. Poza tym trzeba też do niego wpisać towary będące własnością przedsiębiorcy, które znajdują się w dniu sporządzania spisu poza firmą.

Obowiązek ten dotyczy również towarów obcych, które są na terenie naszego zakładu. Tych ostatnich nie trzeba jednak wyceniać, wystarczy wpisać ich ilość z podaniem informacji, czyją są własnością.

Do remanentu rocznego nie wpisujemy środków trwałych oraz wyposażenia.

Reklama
Reklama

Elementy remanentu i wyjątki od reguły

Spis z natury powinien zawierać co najmniej:

- imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwę firmy),

- datę sporządzenia,

- numer kolejny pozycji arkusza,

- szczegółowe określenie towaru i innych składników spisu,

- jednostkę miary,

Reklama
Reklama

- ilość stwierdzoną w czasie spisu,

- cenę za jednostkę miary,

- ogólną wartość wynikającą z pomnożenia ilości towaru przez cenę jednostkową.

Osoby sporządzające remanent powinny go podpisać (robi to także właściciel firmy). Na końcu trzeba umieścić klauzulę „Spis z natury zakończono na pozycji ... Łączna wartość wynosi ...”.

Jeżeli firma nie ma składników majątku objętych remanentem (np. w działalności doradczej), jego wartość jest zerowa. Nie wpływa więc na wysokość dochodu za dany rok.

W niektórych rodzajach działalności spis z natury będzie wyglądać trochę inaczej. Wpisujemy do niego:

Reklama
Reklama

- w księgarniach i antykwariatach – w jednej pozycji wydawnictwa o tej samej cenie, bez względu na nazwę i nazwisko autora, z podziałem na książki, broszury, albumy i inne,

- w działalności kantorowej – niesprzedane wartości dewizowe,

- w działalności polegającej na udzielaniu pożyczek pod zastaw – rzeczy zastawione pod udzielone pożyczki,

- w działach specjalnych produkcji rolnej – niezużyte w toku produkcji materiały i surowce oraz ilość zwierząt według gatunków z podziałem na grupy.

Jak wycenić składniki remanentu?

Reklama
Reklama

- materiały i towary handlowe – według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia,

- półwyroby (półfabrykaty), wyroby gotowe i braki własnej produkcji – według kosztów wytworzenia,

- odpady użytkowe, które w toku działalności utraciły swoją pierwotną wartość użytkową – według wartości wynikającej z oszacowania uwzględniającego ich przydatność do dalszego użytkowania,

- niesprzedane wartości dewizowe – według cen zakupu z dnia sporządzenia spisu, a w dniu kończącym rok podatkowy – według cen zakupu, jednak w wysokości nie wyższej niż kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski w dniu kończącym rok podatkowy,

- rzeczy zastawione – według ich wartości rynkowej,

Reklama
Reklama

- produkcję niezakończoną przy działalności usługowej i budowlanej – według kosztów wytworzenia, z tym że nie może to być wartość niższa od kosztów materiałów bezpośrednich zużytych do produkcji niezakończonej,

- produkcję zwierzęcą – według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, z uwzględnieniem gatunku, grupy i wagi zwierząt.

Jeśli  wycenimy towary w kwocie niższej od ceny zakupu lub nabycia albo od kosztów wytworzenia (np. z powodu uszkodzenia lub wyjścia z mody), musimy przy poszczególnych pozycjach wpisać również jednostkową cenę zakupu (nabycia) lub koszt wytworzenia.

Składniki remanentu wyceniamy najpóźniej w terminie 14 dni od jego zakończenia.

Pamiętajmy o definicjach

Przy wycenie składników majątku trzeba też pamiętać, że zgodnie z rozporządzeniem ministra finansów:

Reklama
Reklama

Cena zakupu

– to cena, jaką nabywca płaci za zakupione składniki majątku, pomniejszona o podatek od towarów i usług podlegający odliczeniu. Przy imporcie powiększona o należne cło, podatek akcyzowy oraz opłaty celne dodatkowe. Obniżają ją rabaty i opusty. W razie otrzymania składnika majątku w drodze darowizny lub spadku – wartość odpowiadająca cenie zakupu takiego samego lub podobnego składnika.

Cena nabycia

– to cena zakupu powiększona o koszty uboczne związane z zakupem towarów i składników majątku do chwili złożenia w magazynie, a w szczególności koszty transportu, załadunku i wyładunku oraz ubezpieczenia w drodze.

Koszt wytworzenia

– to wszelkie koszty związane bezpośrednio i pośrednio z przerobem materiałów, z wykonywaniem usług lub pozyskaniem (wydobyciem) kopalin, z wyłączeniem kosztów sprzedaży wyrobów gotowych i usług.

Remanent wpływa na dochód

Wartość spisu z natury wpisujemy do księgi:

- w formie szczegółowego wykazu poszczególnych składników lub

- w kwocie zbiorczej w jednej pozycji – jeżeli na podstawie spisu zrobiliśmy odrębne, szczegółowe zestawienie poszczególnych jego składników. Zestawienie to trzeba przechowywać razem z księgą.

Spis z natury na koniec roku jest jednocześnie spisem z natury na początek roku następnego. Jego wartość wpływa też na wysokość rocznego dochodu.

Aby ustalić dochód, musimy też zrobić zestawienie roczne. Czyli wpisać do poszczególnych kolumn kwoty z każdego miesiąca i dodać je.

Będzie łatwiej, gdy na bieżąco sumujemy dane z poszczególnych miesięcy. Nawet wtedy warto jednak jeszcze raz przeliczyć przychody i koszty. Błąd popełniony np. w styczniu będzie bowiem miał wpływ na rozliczenie za cały rok.

Składniki spisu

Towary handlowe

– wyroby przeznaczone do sprzedaży w stanie nieprzerobionym. Zalicza się do nich także produkty uboczne uzyskiwane przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej.

Materiały (surowce) podstawowe

– takie, które w procesie produkcji lub przy świadczeniu usług stają się główną substancją gotowego wyrobu. Zalicza się do nich także materiały stanowiące część składową (montażową) wyrobu lub ściśle z wyrobem złączone (np. opakowania, jak puszki, butelki) oraz opakowania wysyłkowe wielokrotnego użytku (np. transportery, palety), jeżeli nie są środkami trwałymi.

Materiały pomocnicze

– takie, które są zużywane w związku z działalnością gospodarczą i bezpośrednio oddają wyrobowi swoje właściwości (ale nie są materiałami podstawowymi).

Wyroby gotowe

– wyroby własnej produkcji, których proces przerobu został całkowicie zakończony, wykonane usługi, prace naukowo-badawcze, prace projektowe, geodezyjno-kartograficzne, zakończone roboty, w tym także budowlane.

Produkcja w toku

– produkcja niezakończona.

Półwyroby (półfabrykaty)

– niegotowe jeszcze produkty własnej produkcji, a także wykonywane roboty, usługi przed ich ukończeniem.

Braki

– nieodpowiadające wymaganiom technicznym wyroby własnej produkcji, całkowicie wykończone bądź  doprowadzone do określonej fazy produkcji. Także towary handlowe, które na skutek uszkodzenia lub zniszczenia w czasie transportu bądź magazynowania utraciły częściowo swą pierwotną wartość.

Odpady

– materiały, które na skutek procesów technologicznych lub na skutek zniszczenia albo uszkodzenia utraciły całkowicie swą pierwotną wartość użytkową. -

 

Rachunkowość
WSKAŻNIKI I STAWKI. 1-7 czerwca 2025.
Rachunkowość
KSeF będzie wciąż dopuszczał faktury papierowe. Jest projekt ustawy
Rachunkowość
Nadchodzi rewolucja dla firm. Resort finansów pokazał „mapę drogową”
Rachunkowość
Sztuczna inteligencja nie zastąpi księgowych
Materiał Promocyjny
Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama