Kradzież to nie zawsze zdarzenie nadzwyczajne

- Właśnie kończymy sporządzanie sprawozdania finansowego za 2010 r. Mamy jednak problem z rozgraniczeniem pozostałych kosztów operacyjnych i strat nadzwyczajnych. Nie wiemy, do której kategorii zaliczyć straty powstałe w wyniku kradzieży i powodzi

– pyta czytelnik.

Zyski i straty nadzwyczajne zdefiniowane są w art. 3 ust. 1 pkt 33 ustawy o rachunkowości. Są to zyski i straty powstające na skutek działań trudnych do przewidzenia, poza działalnością operacyjną jednostki i niezwiązane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia.

Zyski nadzwyczajne...

Ustawa wyjaśnia, że chodzi m.in. o:

- odszkodowania z tytułu ubezpieczenia majątkowego, otrzymane w  związku ze zdarzeniem losowym,

- wartość odzyskanych składników majątku, uzyskanych po rozliczeniu skutków zdarzenia losowego,

- otrzymane odszkodowanie z tytułu zdarzeń niezwiązanych z ogólnym ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej,

- przychody ze sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Do tej kategorii zalicza się również przychody osiągnięte (z punktu widzenia dłużnika) z tytułu uprawomocnienia się korzystnego postanowienia wydanego w wyniku postępowania układowego lub naprawczego, np. w postaci odpisania umorzonych zobowiązań cywilnoprawnych lub publicznoprawnych.

...i nadzwyczaje straty

Do strat nadzwyczajnych natomiast zalicza się między innymi:

- wartość szkód spowodowanych zdarzeniami losowymi,

- koszty związane z usunięciem skutków zdarzeń losowych,

- rezerwy na przyszłe zobowiązania spowodowane zdarzeniami niezwiązanymi z ogólnym ryzykiem gospodarowania,

- skutki zaniechania i likwidacji określonego rodzaju działalności powstałe w wyniku decyzji uprawnionych organów władzy lokalnej,

- wartość bilansową składników majątku wchodzącego w skład sprzedanej zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zdarzenia losowe

Przez zdarzenia losowe należy rozumieć zdarzenia występujące nieoczekiwanie i niezależnie od działalności jednostki, np. pożar, powódź, grad, huragan, uderzenie pioruna i inne działania sił natury.

Należy przy tym pamiętać, że klasyfikując zdarzenia do nadzwyczajnych, wyłącza się zdarzenia mieszczące się w granicach ogólnego ryzyka gospodarowania, np. szkody powstałe w wyniku nadużyć i kradzieży, wypadków środków transportu, ujawnionych fałszywych znaków pieniężnych oraz spowodowane upadłością, likwidacją i zawarciem układu.

Zalicza się je do pozostałych kosztów operacyjnych. Ale już szkody powstałe w wyniku kradzieży spowodowanej napadem rabunkowym oraz katastrof i wypadków będących wynikiem działania sił natury należy zakwalifikować do strat nadzwyczajnych.

Stosownie do zaleceń ustawy o rachunkowości przy wycenie zdarzeń nadzwyczajnych należy kierować się zasadą ostrożności, tj. uwzględnić wszystkie poniesione straty nadzwyczajne oraz wyłącznie niewątpliwe zyski nadzwyczajne.

W dwóch pozycjach

Wynik zdarzeń losowych to różnica między zyskami nadzwyczajnymi a stratami nadzwyczajnymi.

Sporządzając rachunek wyników (zarówno w wersji porównawczej jak i kalkulacyjnej), zyski i straty nadzwyczajne wykazuje się w odrębnych pozycjach. Wartości poszczególnych tytułów zdarzeń nie należy ze sobą kompensować.

Ze względu na rzadkość występowania sytuacji nadzwyczajnych prezentowane dane liczbowe warto uzupełnić o wyjaśnienia opisowe dotyczące charakteru zdarzeń.

Opisane zasady dotyczą tylko firm, które prowadzą księgi na podstawie ustawy o rachunkowości. Jednostki sporządzające sprawozdanie finansowe według międzynarodowych standardów rachunkowości nie wyszczególniają pozycji nadzwyczajnych ani w rachunku zysków i strat, ani w informacji dodatkowej.

Wynika to z MSR 1. Autorzy standardów uznali bowiem, że wszystkie zdarzenia wynikają z normalnego ryzyka biznesowego. Nie ma zatem podstaw do wyodrębniania i osobnej kwalifikacji zdarzeń losowych.

Dodatkowe wyjaśnienia do opisu charakteru zysków i strat można zawrzeć w informacji dodatkowej. MSR nr 1 zaleca jednak, aby unikać określania tych zdarzeń jako „nadzwyczajne”.

Autorka jest starszym menedżerem w departamencie outsourcingu rachunkowości Grant Thornton Frąckowiak

Czytaj:

Zobacz

»

Podatki i księgi

»