Trwała niezdolność sędziego do pracy z powodu choroby może powodować przeniesienie go w stan spoczynku. Okoliczność ta musi być jednak stwierdzona w odpowiednim postępowaniu.
Choroby przytrafiają się wszystkim pracownikom sądów, także sędziom. Jednakże przepisy ustawy o ustroju sądów powszechnych przewidują szczególną regulację dla trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego. Według bowiem art. 70 § 1 i 2 usp sędziego przenosi się w stan spoczynku na jego wniosek albo na wniosek właściwego kolegium sądu, jeżeli z powodu choroby lub utraty sił uznany został przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków.