Marek Domagalski: Ekonomia stuka do sądów

Można się zgodzić z tym stanowiskiem, zwłaszcza że skargi nadzwyczajne nie stanowią nawet promila spraw, jakie sądy rozpoznają, ale pytanie trójki SN (sędziowie Janusz Niczyporuk, Aleksander Stępkowski i ławnik Magdalena Wiszniewska) jest jakże aktualne, gdy mamy przed oczami 15 mln spraw rozpatrywanych każdego roku przez sądy, a ich część jest naprawdę drobna w stosunku do kosztów ich prowadzenia.

W pytaniu podano przykłady, jak sprawa z nakazem zapłaty 330 zł, co stanowiło nieco ponad 10 proc. minimalnej pensji, tymczasem skarga nadzwyczajna angażuje znaczne siły i środki sądów: może obejmować m.in. zwrot akt do sądu powszechnego celem sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, do tego dochodzą koszty obsługi asystenckiej, biurowej, przesyłek sądowych, no i – to już moja uwaga w kontekście sprawy przed TK – wynagrodzenia sędziowskie.

Chyba więc najwyższy czas, by przejść od rozważań o wynagrodzeniach sędziowskich czy wycinkowych kosztach funkcjonowania sądów i poszczególnych rozwiązań, jak dylemat czy sądy jednoosobowe czy trzyosobowe, do systematycznego badania ekonomicznej racjonalności rozpatrywania drobnych roszczeń czy apelacji (przy kasacjach są takie ograniczenia). Owszem, koszty finansowe nie są jedynym i często nie najważniejszym w sprawach sądowych elementem, ale powinniśmy je brać pod uwagę i uwzględniać. Dobrze, że tym razem to sędziowie na te wydatki zwrócili uwagę.