Nadużycie prawa występuje, gdy transakcja spełnia formalne warunki przewidziane w przepisach, lecz jej zasadniczym celem jest uzyskanie nieuzasadnionej korzyści podatkowej.
Kluczowe znaczenie dla ukształtowania tej koncepcji ma wyrok TSUE z 21 lutego 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax. Sprawa dotyczyła struktury transakcyjnej utworzonej przez grupę Halifax w celu uzyskania prawa do odliczenia VAT naliczonego, którego podatnik nie mógłby odzyskać w standardowym modelu prowadzonej działalności. W tym celu wykorzystano podmioty zależne oraz wieloetapowe, sztucznie skonstruowane transakcje mające na celu formalne spełnienie warunków odliczenia podatku.