Reklama

ZUS: Od września w dokumentach do ZUS nie powinno być NIP

Przed rozliczeniem składek za sierpień płatnicy powinni uaktualnić kartoteki ubezpieczonych, usuwając z nich numer identyfikacji podatkowej. Używanie go w tym roku przejdzie, ale w przyszłym uniemożliwi przetworzenie raportów

Aktualizacja: 06.09.2011 04:55 Publikacja: 06.09.2011 03:00

ZUS: Od września w dokumentach do ZUS nie powinno być NIP

Foto: Fotorzepa, Jerzy Dudek JD Jerzy Dudek

Red

Od 1 września 2011 zmieniły się zasady sporządzania dokumentów ubezpieczeniowych do ZUS. To skutek nowelizacji z 29 lipca 2011 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 171, poz. 1016).

W ustawie z 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych zmieniła ona art. 35 ust.1pkt1i1a.Zgodnie z ich nowym brzmieniem inny jest zakres danych identyfikacyjnych ubezpieczonego, jakie płatnik składek powinien podać w sporządzanych za niego dokumentach przekazywanych do ZUS.

W zgłoszeniu do ubezpieczeń (na ZUS ZUA lub ZUS ZZA, gdy osoba podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu) w bloku danych identyfikacyjnych ubezpieczonego należy teraz podawać numer PESEL, a w razie jego braku – serię i numer dowodu osobistego lub paszportu.

To samo dotyczy sporządzanych po 31 sierpnia imiennych raportów miesięcznych przygotowywanych na drukach ZUS RCA, ZUS RZA oraz ZUS RSA.

W praktyce oznacza to, że zarówno u obywatela polskiego, jak i cudzoziemca, którzy mają nadany numer PESEL, należy podawać w:

Reklama
Reklama

-

dokumentach zgłoszeniowych imię i nazwisko, numer PESEL i datę urodzenia,

-

imiennych raportach miesięcznych imię i nazwisko oraz numer PESEL.

PRZYK

Ł

Reklama
Reklama

AD 1

Płatnik składek zgłasza do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego pracownika zatrudnionego od 1 września 2011. Wypełnione zgłoszenie na druku ZUA składa w ZUS 5 września.

W bloku jego danych identyfikacyjnych musi podać: numer PESEL, nazwisko i imię pierwsze oraz datę urodzenia zgłaszanego pracownika. Ten sam zestaw danych ma obowiązek wykazać we wszystkich dokumentach zgłoszeniowych składanych za tę osobę, a w imiennych raportach miesięcznych – jej imię i nazwisko oraz PESEL.

U cudzoziemców, którzy nie uzyskali numeru PESEL, w dokumentach zgłoszeniowych podajemy imię i nazwisko, numer paszportu (lub innego dokumentu tożsamości obywatela Unii Europejskiej) oraz datę urodzenia. Z kolei w imiennych raportach miesięcznych – imię i nazwisko oraz numer paszportu.

PRZYK

Ł

Reklama
Reklama

AD 2

Spółka z o.o. podpisała umowę-zlecenie z cudzoziemcem. Zleceniobiorca zaczął pracować od 1 września 2011. Zgłoszenie na ZUS ZUA płatnik złożył 2 września 2011.

W bloku danych identyfikacyjnych ubezpieczonego musiał podać: numer paszportu, nazwisko i imię pierwsze oraz datę urodzenia zgłaszanego cudzoziemca.

Te same dane podaje we wszystkich dokumentach zgłoszeniowych składanych za tę osobę. Natomiast w imiennych raportach miesięcznych ujawnia jego imię i nazwisko oraz numer paszportu.

Zgłoszenie do ubezpieczeń osoby będącej obywatelem Polski musi bezwzględnie zawierać poprawny PESEL. Polak ma nadawany ten numer w momencie zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad trzy miesiące. Stanowi o tym art. 31a ustawy z 10 kwietnia 1974 o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. DzU z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.).

Reklama
Reklama

Uwaga!

Numer PESEL jest nadawany również cudzoziemcom, którzy podlegają w Polsce ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu. To płatnik składek ma wystąpić o jego nadanie zagranicznemu pracownikowi i posługiwać się nim przy rozliczeniach z ZUS.

Gdy był tylko NIP

Od 1 września nie wystarczy NIP jako jedyny identyfikator podany na dokumencie ubezpieczeniowym. Dotyczy to wszystkich zgłoszeń i raportów – zarówno tych za osoby pracujące, jak i członków ich rodzin zgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego.

Jeżeli więc przed 1 września ktoś został zgłoszony do ubezpieczeń wyłącznie z NIP, teraz płatnik musi zgłosić w ZUS zmianę jego danych. Najczęściej dotyczyć to będzie cudzoziemców, rozliczanych w ZUS bez numeru PESEL ani serii i numeru paszportu. Pracodawca czy zleceniodawca takiej osoby musi teraz przekazać za nią formularz ZUS ZIUA. Druk ten służy zgłoszeniu zmiany danych identyfikacyjnych ubezpieczonych.

W jego pierwszej części należy podać te informacje, z którymi wcześniej zgłosiliśmy taką osobę do ubezpieczeń (w tym NIP), a w części drugiej – jej aktualne dane, czyli nazwisko i pierwsze imię, datę urodzenia oraz PESEL bądź serię i numer paszportu.

Reklama
Reklama

Uwaga!

Zmianę danych identyfikacyjnych należy zgłosić przed złożeniem dokumentów rozliczeniowych za sierpień 2011.

Zestaw informacji, jakie podamy w tych dokumentach złożonych za ubezpieczonego po 31 sierpnia 2011, musi się bowiem zgadzać z tymi ze zgłoszenia.

PRZYK

Ł

Reklama
Reklama

AD 3

Cudzoziemiec pracujący w firmie od 2009 r. został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego.

W czasie poprzedniego zatrudnienia uzyskał NIP i z tym identyfikatorem płatnik sporządził zgłoszenie na ZUS ZUA. Podał w nim również jego imię i nazwisko oraz datę urodzenia. Po 31 sierpnia 2011 firma musi złożyć dokument ZUS ZIUA.

W bloku poprzednich danych identyfikacyjnych powinna wpisać dane cudzoziemca ze zgłoszenia (włącznie z NIP).

Natomiast w bloku aktualnych informacji podaje imię i nazwisko, PESEL (gdy cudzoziemiec go uzyskał) lub numer paszportu oraz datę urodzenia. Raporty i deklarację za sierpień pracodawca przesyła do ZUS 15 września. W związku z tym ZUS ZIUA musi trafić do ZUS najpóźniej 14 dnia tego miesiąca.

Gdy był również PESEL

Druku ZUS ZIUA nie musimy wypełniać, mimo że w zgłoszeniu ubezpieczonego złożonym przed 1 września 2011 był NIP, gdy podaliśmy w nim również PESEL. Jednak wszelkie zmiany i korekty dokumentów zgłoszeniowych oraz wyrejestrowanie ubezpieczonego po tej dacie powinny zawierać wyłącznie PESEL.

PRZYK

Ł

AD 4

Pracownik został zgłoszony do ubezpieczeń w 2010 r. W dokumencie ZUS ZUA podano jego imię i nazwisko, PESEL, NIP, numer dowodu osobistego i datę urodzenia. Firma zwolniła go 9 września 2011.

W wyrejestrowaniu na druku ZUS ZWUA z datą 10 września 2011 w bloku jego danych identyfikacyjnych płatnik powinien podać imię i nazwisko, PESEL i datę urodzenia. Jeśli poda też NIP, dokument zostanie przyjęty, ale będzie niezgodny z nowymi zasadami.

Paszport też wystarczy

Nie mamy obowiązku zgłaszać zmiany danych personalizujących również wtedy, gdy w zgłoszeniu podaliśmy NIP i numer paszportu ubezpieczonego. Ale każdy nowy dokument sporządzony po 31 sierpnia 2011 i korekty tych złożonych wcześniej powinny zawierać wyłącznie numer paszportu.

Ręczne robótki

W większości firm konieczna jest aktualizacja danych identyfikacyjnych w kartotekach ubezpieczonych w programie Płatnik.

Trzeba to zrobić manualnie. Gdy te zmiany nie zostaną naniesione, a w kartotece ubezpieczonego znajduje się NIP i numer dowodu osobistego, program będzie go niepotrzebnie pobierał przy tworzeniu każdego kolejnego zgłoszenia.

Przy raporcie program pobiera PESEL, a jeśli go nie znajdzie (u cudzoziemców), pobierze NIP. Jeśli i tego numeru nie będzie, pobierze numer paszportu.

Absolutny zakaz od 2012 roku

NIP istnieje jako identyfikator osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej do końca 2011 r. Zatem, nawet jeśli płatnik postąpi w tym roku niezgodnie z powyższymi zasadami, ZUS nie może odrzucić dokumentów ani wymagać ich korekty.

Natomiast gdy jedynym identyfikatorem na dokumencie przekazanym po 31 grudnia 2011 będzie NIP, nie zostanie on zidentyfikowany przez ZUS. W konsekwencji będzie to jednoznaczne z tym, że nie został przekazany.

Warto więc już dziś zająć się identyfikatorami. Po pierwsze postępować będziemy wówczas zgodnie z nowymi przepisami, a po drugie unikniemy problemów z przyszłymi rozliczeniami.

Przedsiębiorcy bez zmian...

NIP nadal muszą podawać ubezpieczeni, którzy rozliczają składki na własne ubezpieczenia i robią to wyłącznie w deklacji ZUS DRA.

Podmioty będące płatnikami składek ubezpieczeniowych nadal bowiem podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z 13 października 1995 o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn. DzU z 2004 r. nr 269, poz. 2681 ze zm.).

Po 31 sierpnia 2011 składając deklarację ZUS DRA, w bloku danych identyfikacyjnych płatnika składek należy również podawać identyfikator numeryczny (PESEL lub numer paszportu), z którym przedsiębiorca został zgłoszony do ubezpieczeń.

PRZYK

Ł

AD 5

Pan Piotr 5 września 2011 zgłosił rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej w centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej, podając PESEL, NIP, REGON.

Na formularzu ZUS ZUA w bloku danych identyfikacyjnych osoby zgłaszanej do ubezpieczeń podał PESEL. Składając w październiku 2011 deklarację ZUS DRA za wrzesień, w bloku danych identyfikacyjnych płatnika składek powinien wykazać PESEL, NIP i REGON.

..ale z małym wyjątkiem

Płatnik musi jednak złożyć formularz ZUS ZIPA przed przekazaniem deklaracji rozliczeniowej za sierpień 2011, gdy w jego danych identyfikacyjnych jako płatnika składek w ZUS figurują identyfikatory numeryczne NIP i REGON, a w jego danych identyfikacyjnych jako osoby ubezpieczonej – jego NIP i PESEL.

W tym celu wypełnia ZUS ZIPA i podaje w bloku III „Aktualne dane identyfikacyjne płatnika składek” oprócz dotychczasowych informacji również PESEL. Począwszy od deklaracji ZUS DRA składanej we wrześniu 2011 (za sierpień), powinien wykazać w bloku danych identyfikacyjnych płatnika identyfikatory numeryczne NIP, REGON i PESEL.

Zobacz serwis:

ZUS » Składki ZUS »

Dokumenty, rejestracja, rozliczenia

ZUS
Działalność nierejestrowana – kiedy faktycznie nie trzeba płacić składek?
ZUS
Czy za studenta z Białorusi lub Ukrainy trzeba odprowadzać składkę zdrowotną?
ZUS
Przedsiębiorca może uchylić się od obowiązku składkowego
ZUS
Ostatnie dni na złożenie ZUS IWA za 2025 rok. Kogo dotyczy ten obowiązek?
Materiał Promocyjny
Dove Self-Esteem: Wsparcie dla nastolatków
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama