Aktywne matki zyskają na ubezpieczeniu

To najważniejsza zmiana, jaką przynosi wchodząca dziś w życie [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=310534]ustawa z 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy – Prawo bankowe (DzU nr 71, poz. 609)[/link].

Jeśli osoba na urlopie macierzyńskim (ze stosunku pracy) prowadzi działalność pozarolniczą lub współpracuje przy niej, pracuje chałupniczo, na podstawie umowy agencyjnej lub zlecenia, to będzie ubezpieczona z tytułu zasiłku macierzyńskiego.

Podobnie ubezpieczenie obejmuje odpłatną pracę więźnia na podstawie skierowania, a także osoby duchowne. Dotychczas było odwrotnie. Teraz z tego drugiego tytułu można się będzie ubezpieczyć dobrowolnie. Gdy młoda matka zacznie dorabiać na drugą umowę o pracę, to będzie ubezpieczona i z racji zasiłku, i z tej umowy. Podwójnie ubezpieczeni będą także spółdzielcy rolniczy i celnicy.

Dla dorabiających na wychowawczym zasady się nie zmieniają, co oznacza, że kobieta „wypadnie” z ubezpieczenia z tytułu przebywania na urlopie, a będzie obowiązkowo ubezpieczona z tego drugiego tytułu, czyli np. ze zlecenia.

Dotychczasowe przepisy były niejasne, co powodowało spory między ZUS a ubezpieczonymi dotyczące obowiązku opłacania składek.

[srodtytul]Abolicja dla wybranych[/srodtytul]

Spraw tych przybyło zwłaszcza po kontrolach ZUS, który zaczął – nieraz po kilku latach – domagać się zwrotu składek wraz z odsetkami od matek, które na macierzyńskim lub wychowawczym prowadziły własną firmę. Ustawa wprowadza abolicję składkową, a jednocześnie porządkuje sytuację ubezpieczeniową matek, które działały gospodarczo od 1 stycznia 1999 r. do 31 sierpnia 2009 r.

[b]Kto prowadził firmę na macierzyńskim i składek nie odprowadził, ten może liczyć na ich umorzenie wraz z odsetkami.[/b] Kto zapłacił – może je odzyskać, z tym że ewentualna nadpłata będzie najpierw zaliczana na poczet zaległych, bieżących lub przyszłych zobowiązań.

Inaczej jest z prowadzeniem firmy na wychowawczym. Kto składki z niej uiścił, ten ich nie odzyska. Może liczyć na zwrot ewentualnych odsetek. A kto nie zapłacił, ma prawo do abolicji całkowitej, czyli umorzenia i składek, i odsetek.

Właśnie to zróżnicowanie sytuacji dorabiających na urlopie wychowawczym budzi wątpliwości.

– Wywalczenie abolicji to sukces samych zainteresowanych. Ale zwycięstwo jest cząstkowe, bo w pełni skorzysta z niej tylko kilka tysięcy kobiet. Pamiętajmy, że ustawa w wersji sejmowej zawierała spójne reguły abolicji. Popsuł ją Senat. Dał sygnał, że opłaca się nie poddawać rygorom państwa. To zaś będzie mieć długofalowe negatywne skutki dla ładu prawnego. Chwilowe oszczędności mogą sporo kosztować w przyszłości – uważa Joanna Kluzik-Rostkowska, poseł PiS i były minister pracy.